اثربخشی درمان راه‌حل محور بر سبک‌های مقابله‌ای، تنظیم شناختی هیجان، و شفقت به خود در دختران با تجربه شکست عاطفی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، گروه مشاوره، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی، رودهن، ایران

2 گروه روانشناسی، واحدکرج، دانشگاه آزاد اسلامی،کرج، ایران

3 عضوهیئت علمی ورئیس دانشکده علوم تربیتی و مشاوره مدیریت وحسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن

doi
https://doi.org/10.71558/iifsj.2025.1219458
چکیده

شکست‌های عاطفی به‌ویژه در میان دختران جوان، اغلب با فشار روانی شدید، کاهش سلامت روان‌شناختی و توانایی مقابله موثر همراه است. هدف این پژوهش، بررسی اثربخشی درمان راه‌حل‌محور بر سبک‌های مقابله‌ای، تنظیم شناختی هیجان، و شفقت به خود در دختران با تجربه شکست‌های عاطفی بود. پژوهش از نوع نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل همراه با مرحله پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی دختران با تجربه شکست‌های عاطفی مکرر مراجعه‌کننده به مراکز مشاوره منطقه ۵ تهران در سال ۱۴۰۱ بود. نمونه‌ای به حجم ۴۵ نفر (۲۲ نفر گروه آزمایش، ۲۳ نفر گروه کنترل) به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شد. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه سبک‌های مقابله‌ای لازاروس (1985)، مقیاس تنظیم شناختی هیجان گرانفسکی (۲۰۰۱)، و پرسشنامه شفقت به خود نف (۲۰۰۳) استفاده شد. مداخله بر اساس پروتکل راه‌حل‌محور ترپر (2012) در ۸ جلسه ۲ ساعته اجرا شد. داده‌ها با تحلیل واریانس مختلط تحلیل شدند. نتایج نشان داد که درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌محور در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل، سبک مقابله‌ای مساله محور، تنظیم عاطفی سازگار و شفقت به خود را به‌طور معنی‌داری بهبود داد و منجر به کاهش معنادار سبک مقابله‌ای متمرکز بر هیجان و تنظیم عاطفی ناسازگار گردید. مقایسه‌های زوجی بین مراحل پیش آزمون و پیگیری ماندگاری اثر مداخله را بر تمامی متغیرها به‌جز شفقت به خود تایید کرد. نتایج حاکی از آن است که درمان راه‌حل‌محور می‌تواند به بهبود سبک‌های مقابله‌ای، تنظیم شناختی هیجان، و شفقت به خود و در نتیجه ارتقای سلامت روان‌شناختی دختران با تجربه شکست عاطفی کمک کند.