الگوی کیفی مدیریت منابع انسانی ارزش آفرین در بخش دولتی

doi
10.22034/qjimdo.2025.523760.2244
چکیده

زمینه و هدف: تحولات پارادایمی اخیر در حوزه مدیریت منابع انسانی ـ از رویکردهای سنتی مبتنی بر اداره نیروی کار به رویکردهای راهبردی و ارزش‌محورـ موجب شکل‌گیری مفاهیم نوینی نظیر منابع انسانی ارزش‌آفرین شده است. مفهومی که بر نقش فعال کارکنان در خلق ارزش‌های اقتصادی، اجتماعی و عمومی تأکید دارد. با وجود اهمیت این تحول مفهومی، بخش دولتی ایران همچنان با فقدان الگویی منسجم برای مدیریت منابع انسانی ارزش‌آفرین مواجه است . بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی کیفی مدیریت منابع انسانی ارزش آفرین در بخش دولتی انجام شد. روش‌شناسی: این مطالعه ماهیتی کاربردی داشته و با رویکرد استقرایی طراحی شده است و در آن از راهبرد تحلیل مضمون استفاده شده است. جامعه مشارکت­کنندگان تحقیق شامل 15 نفر از اعضای هیئت علمی و خبرگان منتخب وزارت امور اقتصادی و دارایی بود که با روش نمونه­گیری غیر­احتمالی قضاوتی و هدفمند انتخاب شدند. در مرحله تحلیل داده‌ها، روش تحلیل مضمون با اتکا بر الگوی شبکه مضامین اترید – استرلینگ به کار گرفته شد؛ به‌گونه‌ای که مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر استخراج شده و در نهایت، چارچوبی منسجم از الگوی کیفی مدیریت منابع انسانی ارزش آفرین در بخش دولتی ترسیم گردید . یافته‌ها: یافته‌های پژوهش به طراحی الگوی مدیریت منابع انسانی ارزش‌آفرین در بخش دولتی(۵ مضمون فراگیر، ۱۵ مضمون سازمان‌دهنده و ۴۵ مضمون پایه) شامل مدیریت تامین و جذب استعداد(جذب مبتنی بر شایستگی ارزش مدار، برندسازی کارفرمایی ارزش‌آفرین وآینده نگری در جذب ارزش افزا)، مدیریت توسعه سرمایه انسانی(توسعه مهارت‌های ارزش‌آفرین آینده، یادگیری سازمانی ارزش افزا و رهبری تحول‌گرای ارزش‌آفرین)، مدیریت تعهد و ماندگاری(ارزش آفرینی در پاداش عادلانه، ارزش افزایی سلامت و تاب آوری و فرهنگ سازمانی ارزش‌آفرین)، مدیریت عملکرد و نوآوری(ارزش افزایی با مدیریت عملکرد، چابکی ارزش افزا و ارزش آفرینی فناوری محور) و همسویی راهبردی با حکمرانی(ارزش‌آفرینی عمومی، پاسخگویی و شفافیت و همسویی محیطی داخلی و خارجی ارزش آفرین) منجر شد. نتیجه‌گیری: استقرار مدیریت منابع انسانی ارزش‌آفرین در بخش دولتی مستلزم نگاهی جامع، راهبردی و انسان‌محور به کارکردهای منابع انسانی است. الگوی ارائه‌شده چارچوبی منسجم برای هدایت سیاست‌ها و اقدامات منابع انسانی در راستای خلق ارزش عمومی فراهم می‌سازد.