نقش زبان و ادبیات عربی در انتقال فرهنگ و تمدن اسلامی به اندلس
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات عرب ، واحد تهران مرکزی ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران
2 دانشآموخته دکتری رشته زبان وادبیات عربی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران ، ایران.
doi
چکیده
موضوع این پژوهش، بیان میزان نقشآفرینی زبان و ادبیات عربی در انتقال فرهنگ و تمدن اسلامی به اسپانیای امروزی (اندلس اسلامی) است. این نقشآفرینی از سال 92ق یعنی ابتدای حضور مسلمانان در این سرزمین، آغاز شد و نزدیک به 8 سده به طول انجامید. آنچه به عنوان میراث فرهنگ و تمدن اسلامی در طی این مدت، به اندلس انتقال یافت در قالب آثار مکتوب و روایات شفاهی است که غالباً به زبان عربی منتقل شده و بهرهگیری از آن، نیازمند آشنایی ساکنان اندلس، با این زبان است. در این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به این پرسش پاسخ داده شده که زبان عربی به عنوان پل ارتباطی میان فرهنگ و تمدن اسلامی در شرق و اسپانیای مسیحی در غرب چه نقشی داشته است؟ بر اساس یافتههای این پژوهش، فرهنگ و تمدن اسلامی در طی 8 قرن به ویژه در سدههای نخست اسلامی، در اندلس گسترش یافت که تقریباً تمامی محتوای آن به زبان عربی و تنها با این زبان، قابل انتقال بود. در نتیجه، زبان عربی برای انتقال آموزههای دینی و همچنین ارتباط ساکنان اندلس با حاکمیت، هم برای مردم اندلس و هم برای حاکمان اهمیت یافت. به دنبال آن، اقداماتی برای این رفع نیازهای موجود انجام شد که تأسیس مدارس، کتابخانهها و انتقال منابع علمی و عالِمان از شرق به اندلس، در این موضوع، نقشآفرین بودند.
