اثربخشی آموزش مثبت نگری و راهبردهای مقابله مذهبی بر تاب آوری در دانش آموزان شهر تهران

نویسندگان

1 دانشیار گروه آموزش و پرورش کودکان استثنایی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان

2 دانشجوی دکتری روان شناسی تربیتی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی،سمنان،ایران

3 دانشیار روان شناسی سلامت، گروه روان شناسی بالینی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
چکیده

نوجوانی با مخاطرات ویژه دوران بلوغ و بحران های اجتماعی، عرصه ی مهیایی برای بروز و یا تشدید مشکلات روانشناختی است؛ از آنجایی که این دوران مرحله ای حساس و سرنوشت ساز است، به رهگیری از رویکردهای آموزشی و درمانی به جهت افزایش سطح آگاهی این دوران اهمیتی ویژه دارد. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی میزان اثربخشی آموزش مثبت نگری و راهبردهای مقابله مذهبی بر تاب آوری در دانش آموزان شهر تهران بود. بدین منظور از بین جامعه آماری پژوهش که تمامی دانش آموزان دختر پایه ی یازدهم شهر تهران بودند،با استفاده از نرم افزار Gpower و با در نظر گرفتن ریسک خطای نوع یک در سطح 5 درصد، توان آزمون 0/8، اندازه اثر 0/26، به روش تصادفی چند مرحله ای تعداد 63 نفر انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش ویک گروه کنترل جایگزین شدند- هر گروه 21 نفر. ابزار مورد استفاده در پژوهش حاضر پرسشنامه تاباوری کانر و دیویدسون (2003) بوده است. داده های بدست آمده با روش تحلیل واریانس مکرر و با استفاده از نرم افزار 23SPSS- تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد که دو گروه مهارت مثبت نگری و مقابله مذهبی در مرحله پیش آزمون با گروه کنترل و هم چنین با یکدیگر تفاوت معنی داری ندارند(05/0>p). در مرحله پس آزمون و همچنین پیگیری بین گروه کنترل با گروه مهارت مثبت نگری(001/0p<) و مهارت مقابله مذهبی(001/0p<) تفاوت معنی داری وجود دارد و نشان می دهد میزان تأثیر آموزش مهارت مثبت نگری و مقابله مذهبی بر تاب آوری در پس آزمون به ترتیب برابر با 6/70 و 8/58 درصد حاصل شده است. همچنین تأثیر دو روش مهارت مثبت نگری و مقابله مذهبی در مرحله پیگیری به ترتیب برابر با 2/71 و 7/63 درصد به دست آمده است. همچنین نتایج نشان داده است که تفاوت بین دو گروه مهارت مثبت نگری و مقابله مذهبی در مرحله پس آزمون معنادار بوده است و این تفاوت 1/11 درصد برآورد گردید(0/008=p)، بدین معنا که راهبرد مثبت نگری تاب آوری نوجوانان را در مقایسه با راهبرد مقابله مذهبی بیشتر افزایش داده است. لذا می‌توان ازروش فوق به‌عنوان یک روش مداخلاتی موثر در افزایش تاب آوری نوجوانان دختر مورد بهره برداری قرار داد.