مطالعه نقش هویت و فرهنگ سیاسی در عملکرد فضای سایبری در ایران ( با تاکید بر اندیشه های هابرماس)

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه علوم سیاسی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار علوم سیاسی دانشگاه آزاد تهران مرکز

doi
چکیده

مقاله حاضر سعي دارد ضمن توصيف و تبيين تأثير فرهنگ، هویت، فضای عمومی جامعه و سنت‌هاي برآمده از آن بر فضاي مجازي و مناسبات و محتواي درون آن، واز ديگر سو، تأثير فضاي مجازي بر فرهنگ، كنش‌هاي اجتماعي، هويت، نگرش‌ها و رفتارهاي فردي و جمعي، بر اين نكته تأكيد كند كه اگر، فرهنگ سیاسی یک جامعه و مؤلفه‌های اصلی آن تضمین کننده ثبات سیاسی و تقویت کننده جامعه مدنی به مثابه مؤلفه‌های اساسی توسعه سیاسی نباشند، پیامدهای آسیب شناختی خواهند داشت. لذا دراین مقاله مؤلفه‌های مهم نظریه هابرماس مانند: حوزه عمومی، کنش ارتباطی، عقلانیت، امکان مشارکت، فضای باز، ارتباط دوسویه و توانایی برقراری ارتباط را جهت ارتقا، نقد و گفتگو در فرهنگ سیاسی و چالش‌هایی که این مؤلفه‌ها، در فضای مجازی می‌توانند در هویت دینی اسلامی ایران ایجاد نمایند مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. هدف از مقاله حاضر از جنبه نظری، بررسی نقش فضای مجازی به عنوان زمینه جدیدکنش ارتباطی برتوسعه  فرهنگ سیاسی از گذر نظریه کنش ارتباطی هابرماس است و از جنبه عملی نیز، بررسی تأثیرفضای مجازی بر هویت ملی است.  یافته‌هاي ایـن مقاله نشان مـی‌دهند کـه نـوع نگـاه سیاستگذاران به شبکه‌هاي اجتماعی در ایران، با نحوه استفادة کـاربران از آن، لزوماً در تعارض نیست، امـا ناکارآمدي فرهنگی سـاختارهاي موجـود، جـدي نگـرفتن ابزارهاي قانونی و مدیریتی، و نیز پراکندگی شیوه‌هاي تصمیم‌گیري، چالش‌هاي فراوانی را براي سیاست‌گذاري شبکه‌هاي اجتماعی به دنبال داشته، که همگرایی و تجانس میان نهادهاي تصمیم ساز را بسیار دشوار سـاخته اسـت؛ همچنین در مواردی ثبات سیاسی را تهدید و جامعه مدنی را تضعیف کرده است.