تأثیر خطبه‌های نهج‌البلاغه بر تدوین سیاست‌های تربیتی در نظام اسلامی با رویکرد فقه حکومتی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری،گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه آزاد،بابل، ایران

2 استادیار ادیان و عرفان اسلامی،واحد بابل،دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

3 استادیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران.

doi
چکیده

نهج‌البلاغه، به عنوان یکی از متون اصیل اسلامی، که بعد از قرآن حاوی بزرگ­ترین دستورات زندگی مادی و معنوی و بالاترین کتاب رهایی بخش بشریت در ابعاد مختلف به ویژه در عرصه سیاست است؛ دربردارنده­ی آموزه‌های ارزشمندی است که می‌تواند مبنای ‏سیاست‌گذاری‌های تربیتی در یک نظام اسلامی باشد. در این راستا برای بررسی صحیح مبحث تربیت سیاسی از دریای بیکران معارف امیرالمومنین(ع) در کتاب شریف نهج­البلاغه بهره­مند خواهیم گشت؛ در این مقاله که توصیفی- تحلیلی بوده و با روش کتابخانه­ای تهیه و تدوین گردیده برآن است که ابتدا به بررسی تعریف تربیت و سیاست و فقه حکومتی پرداخته سپس ویژگی­های تربیت سیاسی را با استفاده از کلام امیرالمومنین(ع) بازگو نموده، حضرت امیر(ع) به پیوستگی دو حوزه دین و سیاست اعتقاد عمیق دارند؛ چرا که سیاست به عنوان وسیله¬ای برای تحقق بخشیدن به اهداف متعالی دین در ابعاد مختلف است. سخنان امام علی(ع) در سراسر نهج¬البلاغه حاکی این مطلب است که ایشان سیاست اصلی حکومت خویش را بر مبنای تربیت سیاسی و اخلاقی بنا نهاده و حاکمیت را نه سلطه¬گری که مسئولیت و امانت الهی می¬دیدند.مسئله اصلی پژوهش، تاثیرخطبه های نهج البلاغه، اصول وروش­هاي تربیت سیاسی بر مبناي نهج البلاغه در نظام اسلامی با رویکرد فقه حکومتی است. ‏نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که آموزه‌های نهج‌البلاغه می‌توانند به عنوان مبانی اخلاقی، اجتماعی و دینی ‏سیاست‌های تربیتی اسلامی مورد استفاده قرار گیرند