تحلیل محتوا با استفاده از نظریه بنیادین، رویکردی عملیاتی و نوین در روش تحقیق کیفی
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی
2 کارشناس ارشد رشته مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران
3 کارشناس ارشد سنجش و اندازه گیری دانشگاه علامه طباطبایی
doi
چکیده
نظریه بنیادین چارچوب نظری بسیار موثری را به منظور تحلیل محتوای اطلاعات کیفی جمع آوری شده در سخنرانی ها، مناظره ها، میزگردهای مباحثاتی، مقالات و علی الخصوص مصاحبه ها به پژوهشگران علوم انسانی ارائه می دهد. این نظریه بعنوان یک روش نوین تحقیق برای جمع آوری و تجزیه و تحلیل داده های پژوهشی در دهه 1960 مطرح و برای اولین بار توسط گلاسر و استراوس در 1967 معرفی گردید. شالوده اصلی نظریه بنیادین، استخراج کدها، مفاهیم و طبقه بندی ها می باشد. در این مقاله به تشریح این نظریه، نکات و هسته اصلی، ملاحظات و چگونگی کاربرد آن در شش گام پرداخته شده است. در گام اول مبانی نظری در گام های دوم و سوم به نحوه کدگذاری و استخراج کدها و در گام چهارم، تلفیق کدها و ایجاد مفاهیم اصلی نظریه بنیادین، مورد بررسی قرار گرفته و در گام پنجم مراحل مختلف تحلیل مقایسه ای گلاسر و استراوس برای ایجاد طبقه بندی ها و بلاخره در گام ششم به دلایل و چگونگی کاربرد نظریه بنیادین به همراه چکیده ای از گام های پیشین در قالب یک مثال پرداخته شده است. نتایج بررسی هایی که توسط گلاوسر و استراس انجام شده بیانگر این است که می توان از این نظریه بعنوان رویکردی مطمئن، به منظور کشف حقایق و واقعیات نهفته در پشت واژه ها کلمات و جملات بهره جست.
