فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

نشانگرهای گفتمانی به‌عنوان واحدهای زبانی کوچک اما پرکارکرد نقشی اساسی در شکل‌دهی انسجام متن، جهت‌دهی استدلال و مدیریت روابط قدرت در گفتمان سیاسی ایفا می‌کنند. این پژوهش با رویکردی پیکره‌محور و شناختی به بررسی ده نشانگر گفتمانی منتخب در سخنرانی‌ها، مناظره‌ها و مصاحبه‌های دکتر مسعود پزشکیان در بازه زمانی فروردین ۱۴۰۰ تا مرداد ۱۴۰4 می‌پردازد. پیکره زبانی این مطالعه شامل داده‌هایی از مجالس رسمی، مناظره‌های انتخاباتی، گفت‌وگوهای رسانه‌ای و نشست‌های عمومی است که به روش نمونه‌گیری هدفمند گردآوری شده‌اند. تحلیل داده‌ها بر اساس چارچوب تحلیل انتقادی گفتمان (فرکلاف، 1995؛ ون‌دایک، 2008) و با تلفیق دیدگاه‌های زبان‌شناسی شناختی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پزشکیان با بهره‌گیری از نشانگرهایی همچون «اما»، «البته»، «در واقع» و «اگر» ضمن ایجاد انسجام و پیشبرد تعامل، به تنظیم مسائل، ترسیم مرزهای ایدئولوژیک و تقویت مشروعیت مواضع سیاسی خود می‌پردازد. این نشانگرها علاوه بر کارکردهای زبانی ابزارهایی برای ایجاد و تولید قدرت در سطح گفتمان به‌شمار می‌روند. نتایج این پژوهش ضمن گسترش ادبیات موجود در زمینه پیوند زبان و سیاست می‌تواند در تحلیل گفتمان رهبران سیاسی و طراحی پیام‌های استراتژیک در بافت‌های سیاسی و دیپلماتیک به کار رود.