بررسی مقایسه‌ای نقش عمل‌گرایی در سیاست خارجی دولت‌های احمدی‌نژاد و روحانی (۱۳۸۴ - ١٤0۰)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، رشته علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

2 گروه علوم سیاسی،واحد چالوس،دانشگاه آزاد اسلامی،چالوس،ایران

3 گروه علوم سیاسی،واحد چالوس،دانشگاه آزاد اسلامی،چالوس،ایران

doi
چکیده

سیاست خارجی هر کشوری متأثر از عوامل متعددی است و هر دولتی ممکن است رویکردهای متفاوتی در دستگاه خارجی خود با کشورهای دیگر داشته باشند. در پژوهش حاضر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دوران ریاست جمهوری احمدی‌نژاد و حسن روحانی بر اساس رویکرد عمل‌گرایی موردبررسی قرار می‌گیرد. بر این اساس این پرسش مطرح می‌شود که عمل‌گرایی در سیاست خارجی دو دولت احمدی‌نژاد و روحانی بر چه مفاهیمی استوار بوده چه پیامدهایی را در عرصه پیامدهای داخلی و بین‌المللی در پی داشته است. یافته‌های پژوهش حاضر توصیفی - تحلیلی با تکیه‌بر منابع اسنادی (کتابخانه‌ای) می‌باشد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد با توجه به رویکرد واقع‌گرایی نوکلاسیک، دو دولت احمدی‌نژاد و روحانی برداشت متفاوتی از عمل‌گرایی در تصمیم‌گیری سیاست خارجی کشور داشته‌اند. در این میان اقتضائات نظام بین‌الملل، متغیر و ساختار قدرت داخلی نقش تعیین‌کننده‌ای ایفا کرده است. به این معنا که عمل‌گرایی در دولت احمدی‌نژاد یک نوع واکنش و مقاومت در برابر قدرت‌های بزرگ جهانی و منطقه‌ای بوده اما در دولت روحانی عمل‌گرایی به معنای تعامل سازنده با غرب از طریق تنش‌زدایی، اعتمادسازی و دوری از امنیتی شدن کشور بوده است.