امکان ساخت هویت ملی ایران بر مبنای سنت‌های هویتی و اخلاقی شاهنامه فردوسی‌

نویسندگان

1 دانشگاه ازاد

2 استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد نیشابور، دانشگاه آزاد اسلامی، نیشابور، ایران

doi
چکیده

چگونگی برساخت هویت ملی ایران بر مبنای سنت‌های هویتی و اخلاقی، یکی از مهم‌ترین مناظره‌های بین نخبگان سیاسی، اجتماعی و فرهنگی و از نگرانی‌های جامعه امروز ایران است، که با هدف آشتی بین سنت و تجدد انجام می‌شود تا از این منظر، سایر جنبه‌های زیست اخلاقی را شکل دهد؛ لذا هویت‌یابی برای ایرانیان با هدف ایجاد وحدت و انسجام ملی در آینده ‎ ی پیش ‎ رو مبحث مهمی است. این مقاله، با استفاده از روش اَسنادی در گردآوری داده ‎ های موردنیاز و روش پژوهش توصیفی، با هدف بررسی امکان ساخت هویتی ایران جدید بر مبنای سنت ‌ های هویتی و اخلاقی شاهنامه فردوسی، نوشته شده است. شاهنامه در نخستین کارکرد و تأثیر اجتماعی - سیاسی خود، سبب ‌ ساز بازسازی اعتمادبه‌نفس ازدست‌رفته  ایرانیان پس از دوره ظلمت حکمرانی بنی‌امیه و عباسیان بود و می‌توان توانمندی و پتانسیل آن را در زمان کنونی نیز بررسی کرد. پرسش اساسی این است که «شاهنامه فردوسی، دارای چه امکانات و مضامین کارآمدی برای بازسازی، تقویت و حفظ هویت و فرهنگی ملی ایرانیان متناسب با جهان امروز است؟» فرضیه ‎ ازاین‌قرار است که عناصر و مؤلفه ‌ های درونی شاهنامه، حداقل در بخش عناصر سخت هویتی، توانایی انسجام بخشیدن به هویت جدید ایرانیان را در فضای مبهم و به ‌ شدت آشفتة کنونی نسل ‎ های جامعة ایران دارد و به استناد هویت ‌ های تعریف شده در شاهنامه، می ‎ توان از خطرات کم‌رنگ‌شدن هویت ایرانیان کاست.