اصول ارتباطات میانفرهنگی از منظر اسلام؛ بررسی آیات قرآن و سیره پیامبر در مواجهه با یهودیان، مسیحیان و زرتشتیان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران
2 استادیار علوم سیاسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
چکیده
گسترش ارتباطات در عصر حاضر و افزایش جابجاییها، موجب شده تا افراد و گروههای مختلف، پیوسته در حال تعامل و برقراری ارتباطات با افرادی از دیگر فرهنگها باشند. طی این تعاملات متعدد، بدون شک، تأثیر و تأثر فرد از فرهنگهای متفاوت پدیدهای رایج خواهد بود. پژوهش حاضر با نگاهی تطبیقی به دنبال بررسی ویژگیهای شیوه مناسب برقراری ارتباطات میانفرهنگی از دیدگاه اسلام با فرهنگهای مختلف است. که بدین منظور به بررسی سیره پیامبر و آیات قرآن پرداخته و با استفاده از روش توصیفی و تحلیلی تاریخی و تطبیق دادههای گردآوری شده از منابع کتابخانهای با سؤال پژوهش، در پی ارائه الگویی مرحلهای از اصول ارتباطات میانفرهنگی از دیدگاه اسلام برآمده است. نتایج حاصل از تحلیل و بررسی دادههای بدست آمده را میتوان در 6 مرحله عنوان کرد که به ترتیب عبارتند از: 1) تأیید و تأکید بر اشتراکات فرهنگی 2) تبلیغ و دعوت به فرهنگ خودی 3) نصیحت و دعوت به تفکر و گفتگوی آزاد علمی 4) انعقاد تفاهم نامهها و قراردادهای مشترک فرهنگی 5) هشدار در برابر تقابل و تهاجم فرهنگی 6) دفاع و مبارزه با فرهنگ مخرب. باید به این نکته توجه داشت که مرحلهای بودن این فرآیند ارتباطی، به معنای حرکت از مرحله ابتدایی و الزاماً رسیدن به مرحله پایانی نیست.