واکاوی و ارزیابی جایگاه اخلاق در کالبد معماری و شهرسازی مدینه فاضله خواجه نصیرالدین طوسی (نمونه موردی: کتاب اخلاق ناصری)
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، واحد اسکو، دانشگاه آزاد اسلامی، اسکو، ایران
2 استادیار گروه معماری و شهرسازی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
doi
چکیده
رویای شهر آرمانی از دغدغه های انسان معاصر جهت کاهش دردها و گذر از مشكلات و سختی ها و نوعی اندیشه دفاعی بشر در برابر دلتنگی های زمانه می باشد. رویکردها، مفاهیم و نظریاتی که ریشه در اندیشه¬های متفکران غربی دارد، بعلت عدم تناسب و هماهنگی با شرایط فرهنگی، مذهبی، ... نتوانسته پاسخ قطعی به مشکلات پیچیدۀ شهرهای ایرانی- اسلامی باشد. پژوهش حاضر در پی استخراج اندیشه ها و نظریات خواجه نصیر الدین طوسی در حوزۀ مرتبط با مسائل معماری و شهرسازی و شناسایی ویژگی¬های یک شهر مطلوب است. روش مورد استفاده در اين پژوهش كيفي و رويكرد نظري غالب تحلیل محتوایی است که با استفاده از مطالعه کتاب اخلاق ناصری و اسناد و مدارک موجود خواهد بود. خواجه در کتاب اخلاق ناصری برای تفسیر آرمانشهر و راههای رسیدن به آن از اشخاص، مشاغل و علوم تاثیرگذار در ساخت و ساز، انواع تقسیمات کشوری و انواع فضاهای معماری با ذکر ویژگی های کالبدی بهره گرفته است. نتایج حاکی از آن است که با انطباق عقل، حکمت و عدالت که به عنوان منشأ فضایل اخلاقی و سعادت بشری است و باور به حق و معاد و تلاش در جهت انجام کارهای نیک در کنار شرایط کالبدی که زمینه ساز فراهم نمودن شهرآرمانی خواجه است، می تواند راهگشای مفیدی برای ترسیم شهر ایرانی- اسلامی باشد.
