تحلیل کارآمدی و امکان‌سنجی پیاده‌سازی مولفه‌های طراحی محیط‌های مسکونی بر اساس نصوص اسلامی

نویسندگان

1 گروه مرمت، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

2 گروه معماری، واحد خلخال، دانشگاه آزاد اسلامی، خلخال، ایران.

3 گروه معماری، واحد یادگار امام خمینی (ره) شهرری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
چکیده

امروزه بحث پیرامون بازشناسی و مبذول ‌داشتن هویت ایرانی - اسلامی در معماری معاصر کشور در سطح وسیعی گسترش ‌یافته است. ساخت یک‌خانه یک پدیده فرهنگی تلقی می‌گردد. شکل و سازمان فضایی آن به ‌شدت تحت‌تأثیر فرهنگی است که به آن تعلق دارد. هدف این پژوهش آگاهی نسبت اصول معماری مسکن اسلامی و تدوین معیارهای مطلوب و ضوابط اصول طراحی محیط‌های مسکونی بر اساس احکام و آموزه‌های اسلامی به‌منظور اجرایی‌کردن آن در حوزۀ‌ی مسکن و سطوح مرتبط به آن است. به ‌منظور تدوین و امکان‌ سنجی اجرایی‌کردن ضوابط و مقررات مستخرج از نصوص اصیل اسلامی، ابتدا بر اساس شاخص‌های تعریف شده در هر بُعد پرسش‌نامه‌ای تهیه و بر اساس نظرات ۱۰ نفر از کارشناسان و متخصصان حوزۀ معماری و به روش امتیازدهی طیف لیکرت که به‌صورت هفت ‌گزینه‌ای امتیازبندی شده‌اند. نتایج به‌ دست ‌آمده از سنجش محتوایی معیارهای مطلوب و ضوابط تدوین‌شدن گویای این امر است که گرچه پیاده‌سازی هر یک از شاخص‌های زیرمجموعه پنج بُعد به لحاظ الوات زمانی اجرایی متفاوت است و لیکن به‌ منظور دستیابی به اصول و ارزش‌های مطلوب در ساخت مسکن اسلامی می‌بایست با برنامه‌ریزی درست و اصولی در طراحی مسکن شهری که در بردارنده اندیشه اسلامی است قوانین و سیاست‌های مناسبی را اتخاذ نمود.