تأثیرگذاری کالبد فضا در ایجاد حس امنیت زنان برای حضور در بازار (مورد پژوهی: بازار وکیل شیراز)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 استادیار گروه تکنولوژی معماری، دانشکده معماری، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار گروه کامپیوتر، دانشگاه کاپیلانو، کانادا

4 استادیار گروه معماری، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
چکیده

بازارها در بافت شهری از فضاهای ارزشمند معماری محسوب می‌گردند. این فضا که اکثراً در بافت تاریخی خصوصاً در شهرهای بزرگ قرار گرفته است، علاوه بر ارزش تاریخی، ارزش فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی نیز دارد. با توجه به اینکه یکی از مخاطبان اصلی این فضا زنان هستند، ادامه حیاتِ اجتماعی - فرهنگی بازار و حفظ این بافت ارزشمند معماری مستلزم ادامه حضور زنان است و حس امنیت در فضا از الزامات این حضور است. در برخی شهرها به دلیل بافت فرسوده بازار شاهد متروکه شدن، تجمع و استفاده معتادان و سلسله اتفاقاتی هستیم که امنیت را خدشه‌دار می‌کند. هدف بررسی میزان تأثیرگذاری کالبد فضا بر روی ایجاد حس امنیت در زنان جهت حضور در فضای بازار می‌باشد. در همین راستا جهت بررسی کالبد فضا از شاخص‌های نظریه نحو فضا استفاده شده است و با روش شبیه‌سازی و نرم‌افزاری شاخص‌ها بررسی ‌شده‌اند. همچنین با روش تحلیلی – توصیفی با هدف سنجش میزان حس امنیت در زنان نتایج موردبررسی از نمودارها استنباط و تحلیل شده است. و نیز با ارائه پرسشنامه به جامعه زنان کاربر بازار شیراز، میزان تأثیر شاخص‌ها از دیدگاه مخاطب بر روی حس امنیت آن‌ها بررسی شد و نتایج به‌صورت مقایسه‌ای تحلیل شده است. نتایج حاکی از آن است که راستای بازار از اتصال بالا، عمق پایین، انتخاب بالا و هم پیوندی نسبتاً بالایی نسبت به بافت اطراف برخوردار است و فضای مناسبی جهت مشارکت مردم می‌باشد. همچنین شاخص‌های اتصال با 78 درصد، هم پیوندی با 73 درصد، انتخاب با 66 درصد، آنتروپی با 56 درصد و عمق با 45 درصد، به ترتیب بیشترین میزان تأثیرگذاری در احساس امنیت زنان جهت حضور در فضای بازار را دارند.