فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در فضای جدید جهانی، گروه‌های اجتماعی برای آغاز و به انجام رساندن اهداف اجتماعی-فرهنگی خود از ابزار جدیدی مانند فیسبوک، توئیتر، تلگرام و سایر اپلیکیشن‌های مشابه استفاده می‌کنند. نمودِ بارز این تحول یک دهه پیش در اعتراضات فراگیر مردم مصر بر ضد حاکمیت وقت مشاهده شد. از سوی دیگر، سیاست‌مداران نیز با استفاده از شبکه‌های اجتماعی مانند توییتر و فیسبوک ارتباطات وسیعی با مخاطبان خود گرفته‌اند. بنابراین، روابط بین‌الملل وارد فاز جدیدی از شکل ارتباطات شده است که مقاله حاضر با استفاده از روش تحقیق تحلیلی-توصیفی، به بررسی میزان درونی‌شدن فرهنگ جدید ارتباطی و هماوردی آن با روابط بین‌الملل فرهنگی پرداخته است. براین اساس، پرسش اصلی مقاله آن است که تأثیر شبکه‌های اجتماعی مجازی بر دگرگونی و تحول روابط بين‌الملل فرهنگی چگونه است و این دو مؤلفه در چه ابعادی می‌توانند با یکدیگر همگرایی داشته باشند؟ فرضیه ما نیز این‌گونه بیان می‌شود که تحولات یک دهه اخیر نشان داده است که فضای مجازی به‌عنوان ابزاری جدید در راستای تغییر و اصلاح نگرش فرهنگ سیاسی شهروندان و در نتیجه، تغییر و دگرگونی نظام‌های سیاسی تأثیرگذار بوده و این تأثیرگذاری در آینده روابط بین‌الملل، بویژه حوزه فرهنگ و روابط بین‌الملل فرهنگی می‌تواند به‌مراتب پررنگ‌تر در نظر گرفته شود. یافته‌های مقاله نیز بیانگر آن است که ورود شبکه های اجتماعی اینترنتی در تحولات جهانی همزمان دو تأثیر متضاد و متناقض داشته و همزمان موجب هویت‌زائی و هویت‌زدایی شده است؛ اما بدون تردید در آینده جهانی می‌تواند تاثیرات بیشتر و عمیق‌تری بگذارد و به نوعی همگرایی سنتی جهانی را به نفع خود تغییر دهد. بنابراین، نویسنده ملموس‌ترین نتیجه این فرایند در خاورمیانه نه چندان دور را رخنه‌پذیری فرهنگی، لرزان شدن پایه‌های حاکمیت‌ها، تغییر پارادایم فرهنگی و در نتیجه، نوعی کودتای ناخوانده و خزنده‌ تحت عنوان "تغییر رژیم نامرئی و خودسامان فرهنگی(Invisible Cultural Regime Change)" در منطقه پیش‌بینی کرده است.