حق سرمایه گذار خارجی در اقامه ی مستقیم دعوا علیه دولت میزبان بر اساس مکانیزم حل و فصل اختلافات معاهده منشور انرژی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد حقوق بین الملل، دانشگاه شیراز
2 عضو هیأت علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه شیراز
doi
چکیده
داوری بین المللی به عنوان یک شیوهی مورد قبول سرمایهگذار و دولت میزبان، با یک اشکال عمده مواجه است؛ بدین معنی که سرمایهگذار خارجی برای اقامهی دعوا علیه دولت میزبان در مراجع بینالمللی، ملزم به توسل به حمایت دیپلماتیک کشور متبوع خود میباشد؛ بدیهی است این الزام، استفاده از این روشِ رایج در حل اختلاف را دشوار مینماید. معاهده منشور انرژی به عنوان مهمترین معاهدهی چندجانبه در زمینهی انرژی، با ابتکار در اعطای حق اقامهی مستقیم دعوا در مراجع بینالمللی به سرمایهگذار خارجی بدون نیاز به حمایت دیپلماتیک کشور متبوع، اشکال مزبور را از میان برداشته است.در این پژوهش سعی بر آن است تا با تحلیل حقوقی این حق، مزایا و میزان کارآیی آن تحلیل شود. حق اقامهی مستقیم دعوا بدون حمایت دیپلماتیک از تبدیل شدن اختلاف سرمایهگذار با دولت میزبان به اختلافی میان دولتها، جلوگیری نموده است. بدین ترتیب منشور توسل به داوری بینالمللیِ وابسته به حمایت دیپلماتیک را، به عنوان روشی غیرقابل اتکا برای سرمایهگذار، از میان برداشته است. علاوه بر این به رسمیت شناختن اصولی چون عدم الزام سرمایهگذار به ارجاع اختلاف به مراجع داخلیکشور میزبان، باهدف تضمین رفتار غیر تبعیضآمیز، آزادی در انتخاب روش حل اختلاف، برخورداری سرمایهگذار خارجی از بالاترین حقوق اعطاشده به اتباع داخلی و اتباع کشورهای دیگر، ارائهی روشهای متفاوت مذاکره و سازش قبل از مراجعه به داوری بینالمللی، موجب افزایش اعتماد سرمایهگذار و در نتیجه افزایش سرمایهگذاری میگردد.