تأثیر محتوای مصرف‌گرایانه اینستاگرام بر معیارهای همسرگزینی مبتنی بر سرمایه‌های فرهنگی و اجتماعی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی جامعه‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد گروه جامعه‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه جامعه‌شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ،تهران، ایران.

doi
https://doi.org/10.71689/icsq.2025.1204476
چکیده

با گسترش روزافزون اینستاگرام و نفوذ عمیق آن در زندگی روزمره، تأثیر محتوای مصرف‌گرایانه این پلتفرم بر ترجیحات فردی، به ویژه در حوزه حساس انتخاب همسر، به پرسشی پژوهشی بدل شده است. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر این محتوا بر معیارهای همسرگزینی مبتنی بر سرمایه‌های فرهنگی و اجتماعی طراحی شده است. در این پژوهش توصیفی-همبستگی، با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته، داده‌های 400 دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهر قدس جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزار SPSS نسخه 27 و آزمون همبستگی اسپیرمن انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که مواجهه با محتوای مصرف‌گرایانه اینستاگرام تأثیر معناداری بر تقویت معیارهای همسرگزینی مبتنی بر سرمایه‌های فرهنگی و اجتماعی دارد. به‌گونه‌ای که هرچه میزان مواجهه با این محتوا بیشتر باشد، اهمیت معیارهایی همچون تحصیلات، علایق فرهنگی، جایگاه اجتماعی و شبکه‌های ارتباطی در انتخاب همسر افزایش می‌یابد. این تأثیر در بین مردان نسبت به زنان پررنگ‌تر است. نتایج این پژوهش حاکی از آن است که محتوای مصرف‌گرایانه اینستاگرام به عنوان یک عامل اجتماعی، در شکل‌دهی و تغییر الگوهای همسرگزینی نقش قابل توجهی ایفا می‌کند. این یافته‌ها ضرورت توجه به تأثیرات شبکه‌های اجتماعی بر نهاد خانواده و روابط بین‌فردی را بیش از پیش آشکار می‌سازد.