مقایسه تطبیقی خاستگاه‌های جامعه‌شناختی مفهوم شهادت در سینمای جمهوری اسلامی ایران و انتحار در سینمای هالیوود(2022-2001)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

2 دانشیار ،گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران

3 استادیار علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.71689/icsq.2025.1204475
چکیده

این پژوهش با رویکردی تطبیقی، به بررسی چگونگی بازنمایی مفاهیم پیچیده شهادت و انتحار در سینمای ایران و هالیوود می‌پردازد. با تمرکز بر دو رویداد تأثیرگذار جهانی، یعنی انقلاب اسلامی ایران و حملات 11 سپتامبر، این پژوهش تلاش می‌کند تا به این پرسش پاسخ دهد که چگونه یک عمل واحد از طرف فردی خودآگاه به شرایط و جهان زیست خود، از دیدگاه ناظران به صورت متفاوت از یک طرف هنجار شکنانه و از طرفی دیگر مطلوبی به غایت متعالی پدیدار می‌گردد؟ پژوهش حاضر، با بهره‌گیری از روش پدیدارشناسی، به دنبال درک عمیق‌تر از تجربیات زیسته و معانی شکل‌گرفته در پیرامون این دو مفهوم است. یافته‌ها حاکی از آن است که سینمای ایران و هالیوود، با توجه به زمینه‌های فرهنگی و تاریخی متفاوت، روایت‌های متمایزی از شهادت و انتحار ارائه می‌دهند. در حالی که سینمای ایران، شهادت را به عنوان اقدامی قهرمانانه و مقدس با نمادهای ایدئولوژیک معرفی می‌کند، هالیوود به انتقاد و تحلیل انتحار می‌پردازد. این تفاوت‌ها، نشان‌دهنده تأثیر عمیق فرهنگ و سیاست بر نحوه بازنمایی مفاهیم در سینما است.