فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دموکراسی به عنوان یکی از مفاهیم بنیادین در حوزه معماری، در سال های اخیر به ویژه در زمینه طراحی مشارکتی اهمیت فزایندهای یافته است. مشارکت کاربران در فرایند طراحی، به ویژه در فضاهای آموزشی، نه تنها موجب ارتقاء کیفیت عملکردی فضا می شود، بلکه به افزایش حس تعلق، بهره وری و ارزش آموزشی نیز می انجامد. دانش کاربران در خصوص نحوه استفاده و تجربه زیسته از فضا، اطلاعاتی ارزشمند در اختیار طراحان قرار می دهد که می تواند طراحی را متناسب تر با نیازهای واقعی شکل دهد. این پژوهش کیفی با هدف تحلیل فرایند طراحی مشارکتی در یکی از نمونه های برجسته معماری آموزشی ایران، یعنی مدرسه جدگال، انجام شده است. به منظور گردآوری داده ها، از روش های متنوعی همچون مصاحبه های ساختاریافته و نیمه ساختاریافته، پرسشنامه، مشاهده های میدانی (فردی و گروهی) و مطالعات کتابخانه ای بهره گرفته شده است. در مجموع، ۳۷ نفر دانش آموز که ۲۱ نفر از این تعداد دختر و تعداد 16 نفر هم پسر هستند، همچنین تعداد 27 نفر از والدین به همراه معلم و معمار پروژه نیز در تکمیل پرسشنامه و ارائه مصاحبه حضور داشته اند. یافته های پژوهش نشان میدهد که طراحی مشارکتی در مدرسه جدگال، در مقایسه با مدرسه قدیمی این منطقه، منجر به ارتقاء کیفیت فضاهای آموزشی، بهبود روابط اجتماعی، کاهش هزینه های نگهداری، و افزایش سطح رضایت کاربران شده است. تجزیه و تحلیل داده های کیفی از طریق تحلیل محتوا و داده های کمی با استفاده از نرم فزار SPSS صورت گرفته است. در نهایت، نتایج حاکی از آن است که مشارکت مؤثر کاربران در فرایند طراحی، تأثیر مستقیمی بر بهبود عملکرد فضا و رضایتمندی کاربران داشته و میتواند به عنوان الگویی موفق در طراحی مدارس دوستدار کودک مطرح شود.