تحلیل نقش گروه‌های مرجع در شبکه‌های اجتماعی غیر بومی بر الگوپذیری سیاسی نوجوانان ایرانی: مطالعه‌ای کیفی با رویکرد مدیریت رسانه

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده حسابداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استاد، گروه رادیو، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران.

3 استادیار گروه مدیریت رسانه، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحدعلوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران

4 استادیار گروه علمی مدیریت رسانه، واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 استادیار گروه علمی مدیریت بازرگانی (بازاریابی)، واحد ورامین-پیشوا، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران.

doi
چکیده

در عصری زندگی می‌کنیم که یک جهان فرهنگی جدید در حال شکل‌گیری است و ذائقه نوجوانان و جوانان ما تغییر کرده است. از طرفی دوران نوجوانی دوره حساس رشد عصبی، انعطاف‌پذیری و دوره طوفانی فشار ناشی از تغییرات مهم در مغز است. در عصر دیجیتال، مرزهای جغرافیایی و فرهنگی در حوزه اطلاع‌رسانی و ارتباطات از میان برداشته شده‌اند. فضای مجازی تبدیل به زیست‌بوم جدیدی برای تعاملات اجتماعی، یادگیری، و شکل‌گیری هویت شده است. نوجوانان که در مراحل حساس رشد شناختی و عاطفی قرار دارند، در این فضا بیشتر از دیگر گروه‌های سنی در معرض تأثیر گروه‌های مرجع قرار می‌گیرند. الگوهایی که از این طریق به آنان معرفی می‌شوند، بخش مهمی از نگرش‌های سیاسی‌شان را شکل می‌دهند. به دلیل اهمیت دوران نوجوانی و شرایط به شدت رسانه ای شده زندگی انسان به ویژه در این دوران، هدف از پژوهش حاضر بررسی تحلیل نقش گروه‌های مرجع در شبکه‌های اجتماعی غیر بومی بر الگوپذیری سیاسی نوجوانان ایرانی بود، قلمرو زمانی این پژوهش تا پایان سال1403 می باشد که به روش پیمایشی انجام گرفت. جامعه آماری مشتمل بر کلیه دانش آموزان ساکن تهران که از بین آنها 391 نفر از نوجوانان 12 تا 18 سال مدارس شهر تهران به عنوان نمونه به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب گردید. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر چارچوب نظری پژوهش استفاده شد. روایی پرسشنامه به روش اعتبار صوری و سازه ای و اعمال برخی اصلاحات و پایایی آن نیز پس از محاسبه ضریب آلفای کرونباخ و حذف برخی گویه ها مورد تایید قرار گرفت. داده ها از طریق آزمون t دو گروه مستقل در نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شد. نتایج نشان داد از میان هشت مولفه اصلی میانگین سه مولفه ها ویژگی رسانه اجتماعی، متغیر زمینه ای و تاثیرپذیری و نقش همسالان دارای تاثیرگذاری بالاتر از حد متوسط بود و سایر مولفه های میانگین کمتری از متوسط را داشتند.