مقایسه الگوی مصرف تلویزیون‌های ماهواره‌ای فارسی‌زبان و تلویزیون اینترنتی در بین شهروندان تهرانی

نویسندگان

1 گروه علوم ارتباطات و دانش شناسی،دانشکده ادبیات،علوم انسانی و اجتماعی، واحد علوم و تحقیقات،دانشگاه آزاد اسلامی،تهران، ایران

2 استاد گروه ارتباطات،دانشکده مدیریت،واحدعلوم وتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران

3 دانشیار گروه مطالعات رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
چکیده

در عصر ارتباطات رقابت شدیدی برای جذب مخاطب بین وسایل ارتباط‌جمعی وجود دارد و رسانه‌ها برای حضور در این میدان رقابت می‌بایست پاسخگوی نیازهای مخاطبان باشند. با توجه به اینکه مصرف رسانه‌ای مجموعه‌ای از نیازها و الگوهای مخاطبان برای استفاده از رسانه‌هاي ارتباط‌جمعی است. پژوهش حاضر باهدف شناخت و مقایسه الگوهای مصرف مخاطبان تلویزیون‌های‌ ماهواره‌ای فارسی‌زبان و اینترنتی(آیو، لنز و نماوا) در بین شهروندان تهرانی انجام‌شده است. روش پژوهش پیمایشی است و گردآوری اطلاعات با استفاده از پرسشنامه‌های محقق ساخته صورت گرفته است. بر اساس نتایج پژوهش، مهم‌ترین دلایل استفاده از تلویزیون اینترنتی شامل سرگرمی و لذت، دسترسی به برنامه‌ها در زمان و مکان دلخواه و سانسور کمتر برنامه‌ها نسبت به صداوسیما است. مهم‌ترین دلایل تماشای تلویزیون‌های ماهواره‌ای شامل عدم وجود برنامه موردعلاقه در شبکه‌های داخلی در زمان پخش برنامه‌های ماهواره‌ای، سرگرمی و لذت و گذران وقت است. بر اساس نتایج آزمون‌های تی( جفتی و تک نمونه‌ای) در هر دو گروه مخاطبان، میانگین نمرات نیازهای عاطفی از شناختی و اجتماعی از شخصی بیشتر است. و مخاطبان فقط برای برآورده ساختن نیازهای عاطفی خود از این رسانه‌ها استفاده می‌کنند. همچنین میانگین نمرات نیازهای عاطفی در مخاطبان تلویزیون‌های اینترنتی بیشتر از مخاطبان تلویزیون‌های ماهواره‌ای است و الگوی غالب در استفاده از این تلویزیون‌ها، برنامه‌های سرگرم‌کننده است. بین ویژگی‌های جمعیت شناختی مخاطبان و میزان استفاده از این تلویزیون‌ها نیز رابطه وجود دارد. بررسی الگوهای استفاده مخاطبان نیز نشان داد که مخاطبان هر دو نوع تلویزیون از نظر متغیرهای میزان تماشای برنامه، زمان تماشای برنامه و روش تماشای برنامه (با چه کسی) مشابه هستند.