بهینهسازی سبد سرمایهگذاری با استفاده از مدل مارکویتز و برنامهریزی چندهدفه فازی (مطالعه موردی: بورس و اوراق بهادار تهران)
نویسندگان
1 گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب، بناب، ایران
2 گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه غیرانتفاعی الغدیر، تبریز، ایران
3 گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بناب، بناب، ایران
doi
https://doi.org/10.71710/imj.2024-923113چکیده
مدل بهینهسازی سبد سهام بر این اساس میباشد که آینده شرکت قابل پیشبینی و تخمین زدن با استفاده از دادههای گذشته شرکت است. با این حال هیچ تضمینی در صحت این دادهها وجود ندارد، چون در بازارهای مالی نوسانات زیادی وجود دارد. الگوی مارکوویتز در تعیین سهم هریک از سهام در سبد دارایی، برمبنای انتخاب بهینه سهام برای حداکثر نمودن درآمد انتظاری سبد استوار است. از یک طرف، این الگو امید ریاضی ارزش هر سهم را در الگو وارد مینماید. ازطرف دیگر، این مدل کوواریانس نوسانات ارزشی سهام را ثابت و برونزا در نظر میگیرد. لذا در این پژوهش از طریق نظریه مارکوویتز، با پیشنهاد مدلی جدید الگوی جامعتری معرفی شده است که نسبت به مرز سنتی مارکوویتز کاراتر است. در این پژوهش در مورد مسئله بهینهسازی سهام ابتدا از برنامهریزی چندهدفه استفاده شد و سپس برنامهریزی فازی به آن اضافه شده است. مدل انحراف استاندارد ریسک و نظریه توسعه زاده از جمله روشهای حل مسئله بهینهسازی سهام در حالت فازی هستند. همچنین برای حل مسئله مورد نظر از روش برنامهریزی ریاضی جهت محاسبه حدود بالا و پایین سهم برگشتی استفاده شد. سرانجام با تشریح مسئله و مدلسازی آن در نرم افزار گمز یک مثال از بورس و اوراق بهادار تهران مورد بررسی قرار گرفته است که کلیه مدل بهینهسازی سبد سرمایهگذاری را در حالت فازی تشریح میکند. نتایج نشان داد ریسک یا انحراف معیار بازدهها بیشترین تأثیر را در بازده سبد سهام دارند.