ارزیابی کارایی توابع کرنل ماشین بردار پشتیبان و عملگرهای فازی شئ گرا در برآورد سطح پوشش برف با استفاده ازداده های ماهوارهSentinel – 2B - مطالعه موردی: کوه آلمابلاغ

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا (آب و هواشناسی)، دانشگاه پیام نور

2 کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشگاه پیام نور

doi
10.22131/sepehr.2021.247893
چکیده

برآورد دقیق سطح پوشش برف به ­عنوان یکی از عملیات محوری و اساسی در زمینه مدیریت منابع آب، به­ ویژه در مناطقی که بارش برف سهم زیادی در نزولات جوی دارد محسوب می­ شود. بنابراین پایش پیوسته سطوح پوشیده از برف، از نظر مطالعات اقلیمی، اکولوژیکی و هیدرولوژیکی اهمیت ویژه ­ای دارد. امروزه در روند مدیریت کارآمد منابع آبی، به­ کارگیری داده­ های سنجش از دور با هدف کسب اطّلاعات دقیق از پوشش برف به ­صورت عملیاتی اجرا می­ شود. پژوهش حاضر با هدف مقایسه عملکرد توابع کرنل ماشین بردار پشتیبان و عملگر­های فازی شئ­ گرا در برآورد میزان سطح پوشش برف در کوه آلمابلاغ با استفاده از تصویر ماهواره Sentinel انجام گرفته است. در این راستا ابتدا عملیات پیش ­پردازش بر روی تصویر ماهواره ­ای اعمال گردید، سپس با استفاده از توابع کرنل ماشین بردار پشتیبان شامل توابع خطی، چند­جمله ­ای، پایه ­شعاعی و سیگموئید، فرآیند طبقه­ بندی پیکسل ­پایه انجام شد. همچنین پس از قطعه ­بندی، با استفاده از عملگر­های فازی شئ­ گرا شامل AND، OR، MGE، MAR، MGWE و ALP فرآیند طبقه ­بندی شئ­ گرا نیز انجام شد و میزان دقّت هر کدام از نقشه­ های تولیدشده محاسبه گردید و در آخر براساس الگوریتمی که دارای بیشترین دقّت بود، میزان سطح پوشش برف منطقه مورد مطالعه برآورد شد. در این تحقیق عملگر فازی AND دارای بیشترین مقدار دقّت در نقشه ­های تولید شده در بین هر دو روش بود. لذا براساس نتایج تحقیق، روش­ های پردازش شئ­ گرای تصاویر ماهواره­ ای در طبقه ­بندی تصاویر رقومی ماهواره ­ای به­ دلیل اینکه علاوه بر اطّلاعات طیفی از اطّلاعات مربوط به بافت، شکل، موقعیت، محتوا و ویژگی­ های هندسی نیز در فرآیند طبقه ­بندی استفاده می­ کنند در مقایسه با توابع کرنل ماشین بردار پشتیبان، دست­­یابی به دقّت بالاتر را امکان ­­پذیر می ­سازند.