نقش و جایگاه برخی از سیاست مداران عصر رضاشاه دربارة مسائل فرهنگی: «محمدعلی فروغی (ذکاءالملک)، تیمورتاش، مخبرالسلطنه (مهدیقلیخان هدایت) و عیسی صدیق اعلم»
نویسندگان
1 استادیار گروه تاریخ .واحد علوم و تحقیقات، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری تاریخ معاصر .واحد علوم و تحقیقات، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. rah_farid@yahoo.com
3 استاد تمام گروه تاریخ. واحد علوم و تحقیقات، تهران، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول) r.shabani@yahoo.com
doi
چکیده
در مقاله تلاش شده است با مطالعهی اندیشهها و رفتارهای نخبگان سیاسی- فرهنگی عصر رضاشاه پاسخی برای این پرسش بیابیم که آیا رضاشاه خود طراح سیاستهای فرهنگی حکومتش بود و یا طراحان دیگری سیاستهای فرهنگی این عصر را تدوین میکردند. به همین منظور خلاصهای از شرح احوال و اقدامات چهرههای برجستهای مانند: محمدعلی فروغی (ذکاءالملک)، تیمورتاش، مخبرالسّلطنه (مهدیقلیخان هدایت) و عیسیصدیقاعلم بررسی میشود. این افراد که فقط گروهیاز نخبگان عصرند هر کدام به نوعی با سیاستهای رضاشاهی وابستگی و پیوستگی یا هماهنگی و تعامل فرهنگی داشتهاند و میتوان آنها را نخبگان سیاسی- فرهنگی یا فرهنگی- سیاسی خواند. در مقاله، عملکرد فرهنگی آنها به ویژه در برخورد با عرصةی فرهنگ دینی، ملی- باستانی و نیز فرهنگ غربی بررسی میشود. در این مقاله چند تن از نامآورترین سیاستمداران فرهنگی عصر رضاشاه که نقش مهمتر و بیشتری در سیاستهای فرهنگی داشتهاند و نمایندهی نخبگان همسویشان پنداشته میشدهاند برگزیده شدند، واژگان کلیدی: رضاشاه- سیاستمداران- فرهنگ- آموزش و پرورش- دانشگاه