واکاوی رویکردهای فقهی به اعتبار جنسیت در شهادت
نویسندگان
1 استادیار گروه فقه شافعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
2 استادیار گروه حقوق، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران
doi
10.22034/ijrj.2018.538449چکیده
اعتبار شهادت زن در فقه اسلامی از دیرباز تاکنون همواره عرصهی مباحث متعددی در این حوزه بوده است. با اینحال قدمت موضوع، مانع از تازگی پرداختن به انتقادات مطرح در این قلمرو و واکاوی نگرشهای مختلف پیرامون این موضوع، با هدف نزدیکترشدن به نظر شارع نخواهد بود. در این زمینه دو رویکرد قابل طرح است. نخست؛ رویکرد جنسیت محور که با استناد به برخی دلایل نقلی و عقلی، معتقد به تنصیف ارزش شهادت زن میباشد. در مقابل، رویکرد دوم، در بستری تاریخمند، از طریق بازتفسیر مواضع اتخاذ شده در رویکرد سنتی و واکاوی دلایل استنادی آن، به تعدیل نگرشهایی میپردازد که میتواند منشأ سوءفهمهای احتمالی شود و با توجه به اقتضائات زمانی و مکانی و نواندیشیهای فقهی ـ حقوقی امکان گذر از رویکرد سنتی را فراهم کرده و زمینهساز اتخاذ رویکردی نو در زمینه موضوع شهادت زن میشود. رویکرد اخیر، با اعتباربخشی به شهادت زن آنرا به عنوان موضوعی خرد در جریان پویایی فقه اسلامی میداند که خاصیت همگامی با تحولات زمانی و مکانی را در خود میبیند.