معاصرسازی عنصر فخر و مدین جهت کاربرد در معماری شهر کاشان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

2 استادیار دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

3 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.

doi
10.71793/hoviatshahr.2026.1215657
چکیده

نظر به اهمیت نور طبیعی مناسب در معماری، این پژوهش با هدف بازخوانی و به‌کارگیری الگوی بهینه فخر و مدین در معماری مسکونی معاصر اقلیم گرم‌وخشک انجام شد. روش تحقیق ترکیبی، و با یکپارچه‌سازی بررسی‌های اسنادی و میدانی، تحلیل توصیفی-تحلیلی، و شبیه‌سازی رایانشی در راینو/گرس‌هاپر با افزونه‌های هانی‌بی و لیدی‌باگ می‌باشد. در مدلسازی، شرایط اقلیمی و تابش خورشیدِ شهر کاشان برای یک اتاق مسکونی با ابعاد استاندارد ارزیابی گردید. نتایج نشان می‌دهد هندسه و درصد پر‌و‌خالیِ فخر و مدین، شدت و کیفیت ورود نور در جهات مختلف را تعیین می‌کند و نیازمند طراحی موضعی است؛ به‌ویژه، کاربست آن در جبهه جنوبی، در زمستان‌ها کنترل مطلوب‌تری فراهم می‌آورد. در میان الگوهای متداول، الگوی شش‌ضلعی نامناسب‌ترین و «هندسه ترکیبی ۲» کاراترین عملکرد را داشت. پژوهش حاضر نشان می‌دهد باززنده‌سازی هوشمندانه فخر و مدین علاوه بر تقویت هویت معماری، به بهینه‌سازی مصرف انرژی و ارتقای آسایش دیداری در ساختمان‌های معاصر کمک می‌کند.