شبیه‌سازی مدل چرخه مدیریت پسماند شهر کرمان با استفاده از تئوری فازی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان،‌ ایران

2 استادیار گروه محیط‌زیست، پژوهشکده علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری‌ پیشرفته، کرمان،‌ ایران

3 کارشناس ارشد مهندسی عمران، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان،‌ ایران

doi
10.22038/jreh.2024.24894
چکیده

زمینه و هدف: مدیریت پسماند همواره یکی از چالش‌های مهم در شهرداری‌ها است. در کنار چرخه عملکرد شهرداری‌ها (چرخه رسمی)، ذی‌نفعان و بازیگران دیگری به‌طور غیررسمی در مدیریت پسماند شهری نقش دارند. عمده تفکیک پسماندهای باارزش به عهده‌ی این افراد است. این مطالعه، مدیریت پسماند شهر کرمان را با محوریت چرخه‌های رسمی و غیررسمی جمع‌آوری مواد بازیافتی و استفاده از مجوزهای مالی و نظارت شهرداری برای ساماندهی آن‌ها ارائه می‌دهد.مواد و روش‌ها: در این مطالعه ابتدا مدل نمودار چرخه مدیریت پسماند شهر کرمان با محوریت چرخه‌های رسمی و غیررسمی جمع‌آوری مواد بازیافتی معرفی ‌شده است. در ادامه، مدل شبیه‌سازی‌شده در نرم‌افزار متلب به همراه یک سیستم کنترلر فازی برای تعیین قیمت خرید مواد بازیافتی توسط شهرداری به‌منظور رقابت با چرخه غیررسمی ارائه ‌شده است.یافته‌ها: نتایج مدل، شامل تعداد افراد جذب‌شده توسط شبکه رسمی، درآمد شهرداری از خریدوفروش مواد بازیافتی و همچنین فروش مجوزها برای سناریوی قیمت مجوز معادل ده میلیون ریال بررسی شد. طبق نتایج، وجود ابزار مجوز فعالیت تاثیر بسیار زیادی بر سهم شهرداری در توان جذب مشارکت جمع‌آوری‌کنندگان غیررسمی در سطح شهر دارد. نتیجه‌گیری: به‌دلیل جلوگیری از اعتراضات و عدم استقبال از طرح، پیشنهاد می‌شود در شروع اجرای طرح، قیمت مجوز پایین‌تر باشد و شدت نظارت تا حد امکان افزایش می‌یابد تا جمع‌آوری‌کنندگان ملزم به دریافت مجوز فعالیت شوند. صدور مجوز فعالیت می‌تواند علاوه بر افزایش سود مالی شهرداری، اثرات مثبت اجتماعی و زیست‌محیطی به همراه داشته و نظارت بر روند فعالیت افراد را بهبود بخشد.