شناخت عناصرکالبدی موثر در شکلگیری نقشه ذهنی شهروندان از محیطهای شهری (مطالعه موردی: میدان نقش جهان اصفهان)
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
2 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
doi
10.71793/hoviatshahr.2026.1213088چکیده
با ثبت و تحلیل ادراکات بصری شهروندان از یک فضای شهری میتوان به عناصر و اجزای معمارانه شکلدهندهی سیمای یک محیط از نگاه کاربران پی برد و از نتایج آن در برنامهریزیهای شهری، طراحی سازمان فضایی و سیمای محیطهای شهری بهره برد. بر این اساس این پژوهش میدان نقش جهان اصفهان را به عنوان نمونه انتخاب کرده و از مخاطبین خواست تا نقشه ذهنی خود را از میدان ترسیم کنند. پس از تحلیل و بررسی نقشههای ذهنی، عناصر در سه دسته عناصر عملکردی، عناصر ساختاری و خرده ابزارهای معمارانه محیط جای داده شدند. نتایج نشان دادند در این تقسیمبندی سهگانه، عناصر عملکردی و تنوع آن در یک محیط، مهمترین عنصر در شکلگیری نقشه ذهنی شهروندان از محیط شهری(میدان نقش جهان) هستند. عناصر ساختاری (نظیر گنبد، ستون) پس از عناصر عملکردی بیشترین حضور را در نقشه های ذهنی شهروندان داشتند و پس از آن خرده ابزارهای معمارانه (نظیر آبنما) قرار داشتند.
