واکاوی بحران هویت معماری در نمای ساختمان های مسکونی معاصر ایران: ریشه ها و راهکارها

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته معماری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، شهر بابلسر، کشور ایران.

2 دانشیار دانشگاه، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه مازندران، شهر بابلسر، کشور ایران.

doi
10.71793/hoviatshahr.2026.1215504
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی بحران هویت در نمای ساختمان‌های مسکونی معاصر، به تحلیل دیدگاه‌های متخصصان حوزه معماری و شهرسازی می‌پردازد. این تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی است و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با متخصصان جمع‌آوری شده‌اند. برای تحلیل داده‌ها از روش کدگذاری مضمونی و نرم‌افزار MaxQDA استفاده شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که بحران هویت یک پدیده چندوجهی با ریشه‌های فرامعمارانه است که به عواملی نظیر تقلید کورکورانه از الگوهای غربی، تأثیر مدرنیته و جهانی‌شدن، ضعف فرهنگی و نارسایی در نظام قانون‌گذاری بازمی‌گردد. این بحران خود را به شکل بی‌نظمی بصری، فقدان پیوستگی با گذشته و ضعف در طراحی نمای ساختمان‌ها نشان می‌دهد. در پاسخ به این چالش، راهکارهایی شامل آموزش و فرهنگ‌سازی جامع، اصلاح قوانین، احیای خلاقانه معماری سنتی و افزایش آگاهی ذی‌نفعان پیشنهاد شده است. نهایتا، مدل مفهومی پژوهش، ارتباط میان علل، نمودها و راهکارها را به صورت یکپارچه تبیین می‌کند.