تأثیر الگوهای ارتباطی خانواده بر اعتیاد به تلفن همراه دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه: نقش واسطه‌ای احساس تنهایی و اضطراب اجتماعی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، گروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران.

2 استادیارگروه علوم تربیتی و روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه قم، قم، ایران.

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر الگوهای ارتباطی خانواده بر اعتیاد به تلفن همراه و نقش واسطه‌ای احساس تنهایی و اضطراب اجتماعی در دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه دوم مدارس استعدادهای درخشان شهر مشهد بوده است. پژوهش حاضر از نوع مطالعات توصیفی _ همبستگی است. جامعه آماری تعداد ۱۵۰۰ دانش‌آموز دختر دوره متوسطه دوم مدارس استعدادهای درخشان شهر مشهد است. نمونه به روش تصادفی خوشه‌ای چند مرحله‌ای و بر اساس فرمول کوکران ۳۳۶ برآورد شده‌ است. داده‌ها در این پژوهش به وسیله چهار پرسشنامه‌، پرسشنامه اعتیاد به تلفن همراه لیونگ (۲۰۰۸)، پرسشنامه الگوهای ارتباطی فیتزپاتریک و کوئرنر(۲۰۰۴)، پرسشنامه احساس تنهایی دی ‌تا ماسو(۲۰۰۴) و پرسشنامه اضطراب اجتماعی پاکلک و ویدک (۲۰۰۸) گردآوری شده است. روایی صوری و محتوایی توسط صاحبنظران تأیید شده و پایایی با کمک روش آلفای کرونباخ به ترتیب مقادیر (۹۰/۰، ۹۲/۰، ۹۱/۰ و ۹۱/۰) برآورد شده است. داده‌های به دست آمده از نمونه با استفاده از نرم افزارهای Spss 27 و Amos26 و به روش تحلیل مسیر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های به ‌دست آمده نشان دادند که الگوی همنوایی، احساس تنهایی و اضطراب اجتماعی بر اعتیاد به تلفن همراه تأثیر مستقیم و معنادار دارند؛ احساس تنهایی پیش بینی کننده‌ی قوی تری برای اعتیاد به تلفن همراه برآورد شده است. در این میان، تأثیر غیر مستقیم احساس تنهایی و اضطراب اجتماعی به عنوان نقش واسطه‌ای اثبات شده است.