فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحولات گسترده ناشی از فناوری‌های نوین به‌ویژه در عرصه هوش مصنوعی و رسانه‌های اجتماعی، نظام‌های آموزشی را با چالش‌ها و فرصت‌های تازه‌ای مواجه کرده است. در چنین شرایطی، تقویت تفکر محاسباتی به‌عنوان یکی از شایستگی‌های حیاتی قرن بیست‌ویکم، بیش از پیش ضرورت می‌یابد؛ چراکه این مهارت با مؤلفه‌های خود زمینه‌ساز ارتقای توانایی‌های تحلیلی و خلاقانه دانشجویان و توانمندسازی آنان برای رویارویی با مسائل پیچیده و چندبعدی است. پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی تفکر محاسباتی دانشجویان بر اساس میزان یادگیری هوش مصنوعی و کاربرد رسانه‌های اجتماعی با نقش میانجی استعداد یادگیری انجام شد. روش پژوهش از نوع توصیفی ـ همبستگی بود. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان دانشگاه سمنان در سال تحصیلی ۱۴۰4-۱۴۰3 بوده که تعداد ۳۷۲ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. به‌منظور گردآوری داده‌ها از پرسشنامه‌های استاندارد استفاده شد که روایی محتوایی آن‌ها به تأیید صاحب‌نظران رسید. همچنین پایایی ابزارها با آلفای کرونباخ بررسی شد و نتایج بیانگر سطح مطلوب پایایی در همه متغیرها بود. یافته‌ها نشان دادند که یادگیری هوش مصنوعی تأثیر مثبت و معناداری بر تفکر محاسباتی دارد. همچنین، کاربرد رسانه‌های اجتماعی نیز به‌طور مستقیم موجب ارتقای تفکر محاسباتی شد. علاوه بر این، استعداد یادگیری نقش میانجی مؤثری را ایفا کرده و مسیر اثرگذاری دو متغیر اصلی بر تفکر محاسباتی را تقویت نمود. شاخص کلی برازش مدل نیز در سطح بسیار مطلوبی قرار داشت که نشان‌دهنده کفایت و اعتبار الگوی مفهومی پژوهش است. به‌طور کلی، نتایج حاکی از آن است که بهره‌گیری هدفمند از فناوری‌های نوین آموزشی در کنار توجه به استعداد یادگیری دانشجویان، می‌تواند به‌عنوان راهبردی اثربخش برای توسعه مهارت‌های شناختی سطح بالا به‌ویژه تفکر محاسباتی مورد استفاده قرار گیرد.