تاثیر آموزش مفاهیم اخلاقی از طریق بازی‌های دیجیتال بر عزت نفس و خودکارآمدی‌اجتماعی کودکان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی، گروه مشاوره، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران.

2 دانشیار، گروه علوم ارتباطات، دانشکده علوم انسانی، واحد اصفهان(خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران.

3 استادیار، گروه روانشناسی، واحد خمینی‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، خمینی شهر، ایران.

doi
چکیده

در عصر فناوری اطلاعات و ارتباطات، بازی‌های دیجیتال می‌توانند بر روی یادگیری و تربیت کودکان تاثیر گذاری قابل توجهی داشته باشند. هدف از این پژوهش، بررسی تأثیر آموزش مفاهیم اخلاقی از طریق بازی‌های دیجیتال بر عزت‌نفس، خودکارآمدی اجتماعی و هوش اخلاقی دانش‌آموزان دختر پایه پنجم ابتدایی شهر اصفهان بود. این مطالعه به‌صورت نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل اجرا شد. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان دختر این پایه تحصیلی بود و نمونه‌ای متشکل از ۴۰ نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌های هوش اخلاقی بوربا(2010)، عزت‌نفس روزنبرگ (1965) و خودکارآمدی اجتماعی ویلر-ولد (2007) بود که روایی و پایایی آنها در مطالعات پیشین تأیید شده بود. گروه آزمایش طی ۹ جلسه بازی‌های دیجیتال با محتوای فضیلت‌های اخلاقی دریافت کرد؛ درحالیکه گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نکرد. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری تی زوجی و تحلیل کوواریانس در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شد. یافته‌ها نشان داد آموزش مفاهیم اخلاقی از طریق بازی‌های دیجیتال بطور معناداری باعث افزایش عزت‌نفس (از ۱۷٫۰۵ به ۱۸٫۸۰؛ ۰٫۰۱۸=p) و هوش اخلاقی (از ۲۱۵٫۵۰ به ۲۸۹٫۷۵؛ ۰٫۰۰۱>p) در دانش‌آموزان شد. این بهبود در مرحله پیگیری یک‌ماهه نیز پایدار بود. بااین‌حال، تأثیر مداخله بر خودکارآمدی اجتماعی بهبود اندکی داشت(۰٫۱۹۴=p). در مجموع بازی‌های دیجیتال به دلیل جذابیتی که دارند ظرفیت بالایی برای ارتقای سلامت روانی و اخلاقی کودکان دارند. بنابراین، بهره‌گیری از آنها در علوم تربیتی، به‌ویژه در زمینه‌های برنامه‌ریزی آموزشی، تکنولوژی آموزشی و روان‌شناسی تربیتی، فرصت‌های ارزشمندی فراهم می‌کند.