فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حضور زنان در جنبش مذهبی- ملی تنباکو و نهضت مشروطه، سر‌آغاز فعالیت زنان در عرصه‌های مختلف اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است. هرچند این حضور در ابتدای سلطنت رضاشاه به لحاظ تسلط نیروهای مذهبی و سنت‌گرا بسیار اندک تلقی می‌شد؛ ولی با اجرای سیاست‌های جدید از سوی رضاشاه و محمد‌رضا پهلوی فعالیت این قشر در قالب نهادها و سازمان‌های زنان انسجام بیشتری یافت و ابعاد وسیع‌تری را در برگرفت. چگونگی شکل‌گیری و نحوۀ فعالیت نهادها و سازمان‌های زنان در عصر پهلوی دوم و ارتباط آنها با حکومت مسئله‌ای است که در این پژوهش بدان پرداخته شده‌است. این مقاله که در چارچوب مطالعۀ تاریخی و به روش توصیفی- تحلیلی است، با بررسی منابعی چون روزنامه‌ها و کتب صورت گرفته‌است و مشخص می‌کند که اعضای نهادها و سازمان‌های زنان، اغلب متشکل از زنان تحصیل کرده‌ای بودند که بیشترین تلاش آنها در ابتدا بهبود وضعیت زندگی، آموزشی و بهداشتی بانوان و سپس رفع نابرابری حقوقی و کسب حق رأی برای زنان بوده‌است. برخی از این تشکل‌ها در جهت تأمین منافع دولت و برخی نیز در راستای برآورده‌ساختن نیازهای حزب و یا جمعیتی خاص گام برداشته‌اند و بر حوادث آن دوره تأثیر گذارده‌اند.