واکاوی اصول تفکر ناب و ارائه ی مدل مدیریت ناب برای آموزش و پرورش به روش داده بنیاد (تحقیق آمیخته)

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای مدیریت آموزشی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

3 دانشیار، گروه علوم تربیتی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.

doi
چکیده

هدف: هدف این پژوهش بررسی میزان تحقق اصول تفکر ناب و ارائه‌ی مدل مدیریت ناب برای آموزش و پرورش ایران بود.روش: از رویکرد تحقیق آمیخته استفاده شد. با روش نمونه گیری هدفمند 122 نفر از مدیران مناطق آموزش و پرورش آذربایجان غربی پرسشنامه محقق ساخته‌ی اصول ناب را تکمیل کردند. در بخش کیفی برای دستیابی به مدل، با روش اشتراوس-کوربین مصاحبه‌های نیمه ساختار یافته با 13 نفر از نخبگان تا حصول اشباع نظری ادامه پیدا کرد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهند که آموزش و پرورش مبتنی بر فلسفه بلند مدت بوده اما آینده نگر نمی باشد ، خدمات متناسب با نیاز افراد ارائه می شود، وظایف تخصصی و فرایندهای کاری روشن است، تربیت یافتگان به فلسفه‌ی تعلیم و تربیت اسلامی و سند تحول بنیادین آموزش و پرورش پایبنداند. لذا اصول سوم، ششم، دهم و یازدهم محقق بوده و اصول اول و سیزدهم بطور نسبی برقرارند. در بخش کیفی نتایج تحلیل داده های حاصل از مصاحبه‌ها حول الگوی پارادایمی در 23 مقوله شامل: موجبات علّی 5مقوله، شرایط محیطی 5مقوله، عوامل زمینه‌ای 4مقوله، راهبردها 4مقوله و پیامدها 3مقوله قرار گرفتندنتیجه‌گیری: نمی‌توان آموزش و پرورش را در وضعیت فعلی "ناب" اتلاق کرد اما با لحاظ قابلیتهای موجود، مدیریت ناب قابل اجرا در آموزش و پرورش می‌باشد. در بخش کیفی پس از تحلیل دادهای حاصل از مصاحبه با نخبگان، "ارزش آفرینی از طریق شناسایی و حذف حداکثری اتلاف‌ها" بعنوان پدیده اصلی شناسایی شد.