طراحی مدل خط‌مشی‌گذاری ارتقای نخبه‌پروری‌ در نظام‌آموزشی ایران

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خلخال

doi
10.30495/ijpa.2023.71910.11060
چکیده

زمینه و هدف : نخبه‌پروری و بهره‌گیری از آنها مهمترین مزیترقابتی کشورها می‌باشد. بنابراین، هدف این مطالعه طراحی مدل خط مشی گذاری ارتقای نخبه پروری در نظام آموزشی ایران بود.روش‌شناسی: هدف‌تحقیق توسعه‌ای - کاربردی و از لحاظ ماهیت، آمیخته (کیفی - کمی) با طرح ترکیبی است. جامعه هدف پژوهش خبرگان‌آگاه به موضوع‌تحقیق بودند. جهت انجام مصاحبه های بخش کیفی از روش هدفمند گلوله‌برفی مرحله اشباع‌نظری 17 نفر نمونه انتخاب شدند. در بخش‌کمی، برای تکمیل پرسشنامه های مستخرج از بخش‌کیفی نمونه‌ای به تعداد 5 نفر پیشنهاد شد. از شیوه تحلیل‌تماتیک مبتنی بر مدل براون و کلارک (2006) شاخصهای خط‌مشیگذاری ارتقای نخبه‌پروری در نظام‌آموزشی شناسایی و سپس مدل‌سازی با استفاده از تحلیل ساختاری تفسیری (ISM) انجام شد.یافته‌ها: 116 مفهوم‌اولیه درقالب 22 تم‌فرعی و10 تم‌اصلی موثر بر ارتقای نخبه‌پروری در نظام‌آموزشی شناسایی شدند. این عوامل در پنج‌سطح مدل ساختاری تفسیری متشکل از شاخص برنامه‌های‌راهبردی در سطح‌پنجم، مدیریت‌حمایتی و توسعه زیرساخت سطح‌چهارم، تغییرمحتوای‌درسی در سطح‌سوم، شاخص‌های انگیزش، تغییرعادت، تغییرنگرش، توسعه‌تعامل و منابع‌انسانی در سطح‌دوم و شاخص توسعه‌استعداد در سطح‌اول بود.نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های‌تحقیق، برنامه‌ریزی‌‌راهبردی و توجه به زیرساخت‌ها در سایه مدیریت‌حمایتی در مراکزآموزشی در راستای نخبه‌پروری از اهمیت بسزایی برخوردار است و اگر درجهت استراتژی‌های نظام‌آموزشی تدوین شده باشد، اجرای موثر آنها دستیابی به بهترین منافع و نیازهای آینده را محقق می سازد.