نگاهی نوین به ساحت های وجودی انسانی بر اساس آیات قرآنی باتکیه بر آرای مکاتب فلسفه اسلامی
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران
doi
چکیده
اغلب فلاسفه الهی انسان را موجودی دو ساحتی دانستهاند، ساحتی مادی - جسمانی و ساحتی روحی - نفسانی. تأمل در آثار فلاسفه بزرگی همچون فارابی، ابن سینا و سهروردی چنین نتیجهای به دست میدهد که انسان موجودی است دو بعدی و دو ساحتی؛ ساحت نفس (روح) و ساحت جسم (ماده). عالمان دین نیز با تکیه بر منابع دینی و کمک از مبانی فلسفی برای حقیقت وجودی انسان همان دو ساحت را استنباط نمودهاند. در میان فلاسفه الهی نوع نگاه ملاصدرا تا حدودی متفاوت است. وی با الهام از آیات قرآنی در کنار کشف و شهود عرفانی و استدلال برهانی با تکیه بر عوالم سهگانه عینی و تطبیق آن بر عوالم انسانی، سه ساحت برای انسان فهم کرده است؛ ساحت طبیعی، ساحت مثالی و ساحت عقلانی. هر چند از دوگانهانگاری فلاسفه پیشین عبور نکرده است. این مقاله درصدد است تا با تکیه بر مبانی هستیشناسانه انسانی در نظامات فلسفی، خوانشی نوین از ساحتهای وجودی انسان از آیات قرآنی عرضه کند. نگارنده با رویکردی توصیفی- تحلیلی و با تأمل در آثار فلاسفه الهی و تدبر در آیات قرآنی به این نتیجه رسیده است که ساحتهای وجودی انسانی از منظر آیات قرآنی، سه ساحت است: جسم، نفس و روح.
