تحلیل زبانی و فرازبانی آگهی‌های بازرگانی تلویزیونی ایران با مخاطب زن و مرد

نویسندگان

1 دانشیار زبان شناسی کاربردی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

doi
چکیده

مطالعۀ انتقادی آثار رسانه­ ای برای آشکارسازی لایه ­های گوناگون آن­ها با اقبال پژوهشگران و جامعۀ علمی روبرو شده است.  پژوهش حاضر مطالعه‌ای توصیفی ­ـ ­تحلیلی است که به مطالعۀ انتقادی تبلیغات تجاری تلویزیونی ایران بر اساس نوع مخاطب زن و مرد پرداخته است. برای این منظور تعداد 10 فقره آگهی تلویزیونی تجاری اخیر پخش­شده از تلویزیون ایران بر اساس دیدگاه کوک مورد مطالعه قرار گرفته است.  تحلیل یافته ­های تحقیق بیانگر آن است که در آگهی ­های تلویزیونی از ابزارهای زبانی نظیر شعر، ضرب­ المثل، استعاره، تکرار، کنایه، بزرگ­نمایی، جناس و غیره برای جلب توجه مخاطب به کالای تبلیغی و انتقال مفهوم استفاده می­شود.  وقتی کالایی تبلیغ می ­شود هدف آن فروش محصولی است که به زعم تولیدکنندگان در بیشتر موارد انتخاب کردن و انجام کارها را برای مخاطبان ساده ­تر و راحت ­تر می­کند. هم­چنین با برانگیختن برخی ویژگی­های جنسیتی مختص به جنس زن نظیر زیبایی، آراستگی، کدبانوگری و مانکنیسم و برخی ویژگی­های جنسیتی خاص مردان نظیر تناسب اندام، کسب مقبولیت بیشتر در محیط کاری، تأکید بر نقش تأمین‌کنندگی مرد، مخاطب را به خرید محصول ترغیب می­کند.  به دلیل وجود تفاوت­های جنسیتی در جامعه، در ایدئولوژی­ های بکاررفته در آگهی ­های میان مخاطبان زن و مرد نیز تفاوت ­هایی وجود دارد.  بر اساس یافته­های تحقیق، تفاوت ­های جنسیتی در مخاطب زن و مرد از طریق عناصر زبانی مانند ویژگی­ های نحوی، آوایی، معنایی و عناصر فرا­زبانی مانند ایدئولوژی، پیام نهفته در تبلیغ، لحن، صدا، و طرز بیان مورد توجه سازندگان آگهی ­های بازرگانی قرار گرفته است.