ابعاد نظارت اجتماعی با استناد به آیات قرآن و رتبه‌بندی آن‌ها در راستای تحقق حکمرانی مردم‌پایه

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، واحد خرم‌آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم‌آباد، ایران

2 استادیار گروه فقه قضایی، جامعة ‌المصطفی‌العالمیة، قم، ایران

doi
چکیده

هدف این پژوهش، تبیین ابعاد نظارت اجتماعی بر اساس آیات قرآن کریم به منظور کمک به تحقق حکمرانی مردم‌پایه است که به لحاظ هدف از نوع کاربردی و به لحاظ روش اجرا از نوع توصیفی- تحلیلی و از نظر روش تجزیه و تحلیل، ترکیبی از کیفی و کمی تلقی می‌شود. در بخش کیفی از روش تحلیل مضمون استفاده و در بخش کمی با مشارکت شش تن از اعضای هیأت علمی دانشگاه و روحانیون به رتبه‌بندی نتایج با استفاده از روش معادلات ساختاری و دیمتل پرداخته شد. پرسش پژوهش این است که ابعاد نظارت اجتماعی در قرآن کدامند و رتبه‌بندی آنها برای تحقق حکومت مردم‌پایه چگونه است؟ نتایج نهایی پژوهش نشان می‌دهد که نظارت اجتماعی شامل چهار نوع نظارت مردم بر مردم، نظارت مردم بر مسئولان، نظارت مسئولان بر همدیگر و نظارت مسئولان بر مردم ودر مجموع به ترتیب تأثیرگذاری شامل10 مضمون سازمان‌دهنده با عناوین: منشأ دینی داشتن، عمومیت داشتن، نظارت متعهدانه و... است. در سطح مضامین فراگیر نیز رتبه اول به نظارت مردم بر همدیگر اختصاص یافت.