بررسی تطبیقی گرایش‌های تفسیری در تفاسیر المیزان و التحریر و التنویر

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری علوم قرآن و حدیث دانشگاه آزاد اسلامی، واحد نجف آباد

2 دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران

doi
چکیده

گرایش تفسیری نشان‌دهنده تخصص و علاقه مفسر و متأثر از فضای اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و علمی روزگار وی است. مهم ترین گرایش‌های تفسیری، ادبی، کلامی، فقهی، اجتماعی، علمی و فلسفی است. این مقاله با روش تطبیقی و شیوه تحلیلی-توصیفی، گرایش تفسیری علامه طباطبایی را در تفسیر المیزان فی تفسیر القرآن و شیخ ابن عاشور در تفسیر التحریر و التنویر که معاصر یکدیگر بودند را تحلیل کرده و سؤال اصلی پژوهش، این است که گرایش غالب مفسر در هر یک از تفاسیر یادشده چیست؟ مطالعه تطبیقی و تحلیل موردی تفاسیر یادشده در سوره بقره، حاکی از آن است که علامه طباطبائی و شیخ ابن عاشور از گرایش‌های مختلف در تفاسیر خویش استفاده کرده‌اند؛ ولی علامه طباطبائی متأثر از رخدادهای اجتماعی دوران معاصر و علاقه به مسائل فلسفه، بیش از دیگر گرایش‌ها به المیزان رنگ و بوی اجتماعی - فلسفی بخشیده و شیخ ابن عاشور نیز بر اساس تخصص خویش در ادبیات، التحریر و التنویر را با گرایش ادبی نوشته است.