واکاوی ابعاد و مؤلفه‌های انطباق‌پذیری مالکیت زمانی بر مهایات فقهی با تأکید بر اندیشه فقهی کاشف‌الغطاء و متون اسلامی

نویسندگان

1 گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

2 گروه معارف اسلامی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

3 مدیر گروه فقه ومبانی حقوق دانشگاه آزاد واحد نجف آباد

doi
چکیده

این پژوهش به واکاوی ابعاد و مؤلفه‌های انطباق‌پذیری مالکیت زمانی بر مهایات فقهی در فقه اسلامی، با تأکید ویژه بر اندیشه‌های فقهی شیخ جعفر کاشف‌الغطاء می‌پردازد. مالکیت زمانی به عنوان یک نهاد حقوقی نوین در حوزه املاک تفریحی و گردشگری که بر پایه بهره‌برداری اشتراکی و دوره‌ای از مال استوار است، با اصول سنتی مالکیت دائمی و انحصاری در فقه اسلامی چالش‌هایی ایجاد می‌کند. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد کتابخانه‌ای، مبانی نظری، شباهت‌ها و تفاوت‌های مالکیت زمانی با مهایات (تقسیم منافع مال مشاع به صورت مکانی یا زمانی) را بررسی کرده و نشان می‌دهد که مالکیت زمانی با رعایت ارکان فقهی مانند قصد انشا، مشروعیت سبب، محدودیت زمانی و عدالت اجتماعی، قابلیت انطباق با مهایات را دارد. یافته‌ها حاکی از آن است که دیدگاه کاشف‌الغطاء، با تمرکز بر اصول عقلایی و قراردادی، این انطباق را تسهیل می‌کند و می‌تواند در حقوق معاصر ایران و حقوق بین‌الملل کاربرد داشته باشد. در نهایت، پیشنهادهایی برای توسعه چارچوب قانونی و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای ارائه شده است.