بررسی تاثیر شبکه های اعتماد بر کارایی با میانجیگری رفتار فرصت طلبانه (مورد مطالعه: اداره کل امور اقتصادی و دارایی شهر اراک)

نویسندگان

1 مدیریت دولتی،دانشگاه پیام نور،تهران،ایران

2 مدیریت دولتی،دانشگاه پیام نور،اراک،ایران

3 مدیریت دولتی،دانشکده مدیریت،دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساوه،ساوه،ایران

doi
https://doi.org/10.82380/ijpa.2025.1212581
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی تأثیر شبکه‌های اعتماد بر کارایی سازمانی با نقش میانجی‌گری رفتار فرصت‌طلبانه انجام شده است. مطالعه موردی این پژوهش، اداره کل امور اقتصادی و دارایی شهر اراک است. در این تحقیق، دو بعد از شبکه‌های اعتماد شامل تمرکز و تراکم، و همچنین رفتار فرصت‌طلبانه در دو شکل فعال و منفعل بررسی شده‌اند. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی ـ همبستگی است. داده‌های تحقیق با استفاده از پرسشنامه‌ای استاندارد در بین نمونه‌ای شامل ۱۹۵ نفر از کارکنان اداره مذکور، با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده گردآوری شده است. پایایی ابزار پژوهش با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ تأیید شد. داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای SPSS و Smart PLS و با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تمرکز شبکه‌های اعتماد تأثیر معنادار و مثبت بر رفتارهای فرصت‌طلبانه دارد، در حالی که تراکم شبکه‌های اعتماد اثر منفی و معناداری بر این رفتارها دارد. همچنین هر دو نوع رفتار فرصت‌طلبانه، اثر منفی و معناداری بر کارایی هزینه‌ای و مزایای همکاری دارند. در نهایت، تمرکز شبکه‌های اعتماد موجب کاهش کارایی شده و تراکم آن موجب بهبود کارایی می‌شود. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به تصمیم‌گیرندگان درحوزه‌های اقتصادی و مالی درجهت بهینه‌سازی روابط درون‌سازمانی و بین‌سازمانی با هدف افزایش کارایی، کمک شایانی نماید.