طراحی مدل حکمرانی سلامت با رویکرد مشارکت عمومی: با توجه به برنامه هفتم توسعه کشور

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی واحد بروجرد

2 گروه مدیریت، واحد بروجرد، دانشگاه آزاد اسلامی، بروجرد، ایران.

3 گروه مدیریت، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 گروه مدیریت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

5 عضو هیات علمی گروه ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب

doi
https://doi.org/10.82380/ijpa.2025.1220009
چکیده

حکمرانی سلامت در دهه‌های اخیر به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های نظام‌های سیاسی و اجتماعی تبدیل شده است. چالش‌های پیچیده سلامت، از جمله افزایش هزینه‌های درمان، نابرابری‌های دسترسی، بحران‌های بهداشت عمومی و کاهش اعتماد عمومی، ضرورت طراحی الگوهای نوین حکمرانی را بیش از پیش نمایان ساخته است. یکی از رویکردهای نوظهور در این حوزه، تأکید بر مشارکت عمومی به‌عنوان عامل کلیدی ارتقای اثربخشی سیاست‌های سلامت است. پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل حکمرانی سلامت مبتنی بر رویکرد مشارکت عمومی انجام شده است. روش تحقیق به‌صورت ترکیبی (کیفی–کمی) طراحی گردید؛ در بخش کیفی از تحلیل محتوای اسنادی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه سلامت استفاده شد و در بخش کمی، داده‌های حاصل با بهره‌گیری از مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که مشارکت عمومی در ابعاد اطلاع‌رسانی، مشاوره، همکاری و توانمندسازی، نقشی بنیادین در کارآمدی نظام حکمرانی سلامت ایفا می‌کند. همچنین مدل پیشنهادی می‌تواند به‌عنوان چارچوبی راهبردی برای ارتقای شفافیت، پاسخگویی و عدالت در نظام سلامت کشور مورد استفاده قرار گیرد. یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌دهد که استقرار الگوی حکمرانی سلامت مشارکتی، علاوه بر افزایش کارایی و اثربخشی خدمات، زمینه‌ساز ارتقای سرمایه اجتماعی و تقویت اعتماد عمومی نیز خواهد بود.