تحلیل روابط ساختاری بین ابعاد موثر بر مشارکت شهروندان در فرآیند خط مشی گذاری عمومی در ایران

نویسندگان

1 گروه مدیریت دولتی ، دانشکده مدیریت ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین المللی کیش ، کیش، ایران

2 گروه مدیریت دولتی، واحد بین المللی کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، کیش، ایران.

3 گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

doi
https://doi.org/10.82380/ijpa.2025.1230210
چکیده

زمینه و هدف : در دهه‌های اخیر، افزایش پیچیدگی‌های محیط اجتماعی و ضرورت ارتقای کارآمدی و مشروعیت سیاست‌های عمومی، موجب شده است که مشارکت شهروندان به‌عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی مشارکتی مورد توجه قرار گیرد. روش شناسی /رهیافت : در مرحله کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۱۷ نفر از خبرگان علمی و اجرایی شامل مدیران ارشد وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و اعضای هیئت‌علمی ی گردآوری شد. تحلیل داده‌های کیفی با روش تحلیل مضمون شش‌مرحله‌ای براون و کلارک انجام گرفت که منجر به شناسایی ۲۱۲ کد اولیه و استخراج مضامین سازمان‌دهنده در قالب ابعاد اصلی، عوامل زمینه‌ساز، موانع و چالش‌ها، و راهکارهای راهبردی شد. در مرحله کمی، بر اساس یافته‌های بخش کیفی، پرسشنامه‌ای با ۶۱ گویه طراحی و بین ۳۲۲ نفر از مدیران عالی، ارشد و میانی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی توزیع شد. یافته ها و نتیجه گیری : نتایج تحلیل کمی نشان داد که الگوی پیشنهادی از برازش مناسبی برخوردار است. مطابق با نتایج این پژوهش (راهکارهای بومی و نهادهای محلی) و ( فرآیندهای تعاملی) بیشترین تأثیر را بر مشارکت شهروندان دارند. این الگو پیشنهاد می‌دهد که با اصلاح سازوکارهای نهادی، توسعه فرآیندهای تعاملی، تقویت راهکارهای بومی، و توجه به عوامل زمینه‌ساز مشارکت و عوامل روان‌شناختی، مشارکت شهروندان بهبود یابد.