افتراقات مذاهب اسلامی حول مانعیت قتل برای ارث بری قاتل در‌مواجهه با خلاء های قانونی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته سطح چهار حوزه علمیه قم و کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه یاسوج

2 استادیار گروه الهیات، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

3 استادیار گروه الهیات، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
10.22034/ijrj.2021.687048
چکیده

قانون مدنی ایران و مذاهب اسلامی‌ در‌اصل محرومیت قاتل از ترکه مقتول اتفاق نظردارند لکن درذیل آن جزئیات و فروعات متعددی مطرح کرده که حاکی از وجود اختلافات زیاد در‌این زمینه است و همین امر باعث شده تا ازحیث عملی نتایج متفاوتی در‌آرای فقهی و رویه قضایی دادگاه ها ایجاد شود. مثلاً امروزه دادگاه محرومیت را درانواع قتل اجرا می‌‌کند حال آنکه میان مذاهب و حتی فقهای یک مذهب اختلافات دامنه داری وجود دارد، همچنین وضعیت ارث‌بری هنگام معاونت درقتل، حدود محرومیت ازترکه زمانی که قصدجنایی مفقود است، اثر قتل حاجب و نیز شروط لازم جهت محرومیت و حدود محرومیت در‌انواع قتل ازدیگر ابهامات فقهی و قضایی می‌باشد. دراین پژوهش دیدگاه‌ها در‌هر بحث به‌تفکیک ارائه و ضمن نقد و تحلیل آنها تفاوت نظرات استخراج‌شده است. در‌رابطه با برخی موضوعات همچون معاونت قاتل، کشتن حاجب، قتل بدون قصد جنایی، آثار فقهی یا مسکوت است و یا دیدگاه‌ها به‌نحو مختصر آمده که به‌تبع آن، خلأهای قانونی، باب اجتهادی واستنباطی دادگاه‌ها را بازخواهد کرد که متعاقباً در‌این پژوهش پیشنهاداتی درموارد پیش‌گفته ارائه شده‌است.