کمربند ماگمایی ساوه- نایین- جیرفت جایگزین کمربند ماگمایی ارومیه- دختر: بررسی ارتباط ژنتیکی کانسارهای مس پورفیری با گرانیتوئیدهای آداکیتی و غیرآداکیتی
نویسندگان
1 دانشگاه علوم پزشکی ایران
2 دانشگاه علوم پزشکی شیراز
3
4 دانشگاه علوم پزشکی شیراز
doi
10.22067/econg.v13i3.1034چکیده
بر اساس شواهد نبود ماگماتیسم بین ساوه تا حدود تکاب و نبود آنومالی مغناطیس هوایی، در این پژوهش نام کمربند ماگمایی ارومیه- دختر به کمربند ماگمایی ساوه- نایین- جیرفت تغییریافت. ماگماتیسم ارومیه تا تکاب، ادامه کمربند ماگمایی البرز غربی است. بر اساس ویژگیهای ماگماتیسم و کانیسازی، SNJMB را می توان به دو کمربند مجزا تقسیم کرد: 1) کمربند ماگمایی ساوه- نایین که اغلب شامل گرانیتوئیدهای میوسن سری مگنتیت نوع I عقیم غیرآداکیتی است. بر اساس نسبت (La/Yb)n (اغلب زیر 10)، این گرانیتوئیدها از عمق 60 تا 80 کیلومتری و گوه گوشته ای منشأ گرفته و بر اساس مقدار Eu/Eu* (بین 43/0 تا 1 با میانگین 65/0) شرایط اکسایش در محل ذوببخشی کم بوده است. نسبت 87 Sr/ 86 Sr اولیه نشان می دهد آلودگی زیادی با پوسته قارهای داشته اند. ضخامت پوسته در SNMB کمتر از 48 کیلومتر است، 2) کمربند ماگمایی نایین- جیرفت که میزبان کانسارهای مس پورفیری است. گرانیتوئیدهای میوسن این کمربند سری مگنتیت و نوع I بارور آداکیتی هستند. بر اساس نسبت (La/Yb)n (بین 15 تا 38)، این گرانیتوئیدها از عمق پایداری گارنت (بیش از 90 کیلومتری) و ذوببخشی اسلب منشأ گرفته و بر اساس Eu/Eu* (بین 82/0 تا 3/1 با میانگین 2/1) شرایط اکسیدان در محل منشأ برقرار بوده است. نسبت 87 Sr/ 86 Sr اولیه نشان می دهد آلودگی کمی با پوسته قاره ای داشته اند. ضخامت پوسته در NJMB بین 48 تا بیش از 52 کیلومتر است. سنگ های آتشفشانی آداکیتی ایران اغلب سن میوسن-پلیوسن دارند و در شمالغربی ایران، SNJMB و کمربند ماگمایی قوچان- سبزوار رخنمون دارند. ویژگی ژئوشیمیایی– ایزوتوپی آنها شبیه گرانیتوئیدهای بارور آداکیتی NJMB است؛ اما این واحدها هیچگونه کانی سازی ندارند. ویژگی های اسلب اقیانوسی نئوتتیس در طول SNJMB کاملاً متفاوت بوده که به ماگماتیسم و کانی سازی مختلف منجرشده است. گرادیان حرارتی، عمق دهیدراسیون، مقدار آب، سنگ منشأ و درصد ذوببخشی در طول کمربند، نوع ماگماتیسم و تشکیل کانی سازی را کنترلکرده است.