شوک نوآوری در شرکت های صنعتی؛ شناسایی عوامل موثر و پیامدها با روش FCM

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 استادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان

doi
https://doi.org/10.71923/ichs.2025.1128563
چکیده

هدف : نوآوری پدیده‌ای پیچیده، جدید و نوظهور است که انواع مختلف تغییرات را به وجود می¬آورد. نوآوری¬های جدید و پیچیده، فراخور نوع نگاه شرکت¬ها و تاثر از این پدیده می¬توانند اثرات مثبت و منفی برای شرکت¬ها برجای گذارند. لذا این پدیده که به عنوان شوک نوآوری شناخته می¬شود، در مواجهه با راهبردها و برنامه¬های شرکت¬های صنعتی، همانند یک سکه دو رو، پیامدهای مثبت و منفی برای آن¬ها در پی دارد. ازاین¬رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل ایجاد‌کننده و پیامد‌های شوک نوآوری با روش FCM انجام پذیرفت. روش : این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش گردآوری داده‌ها از نوع پیمایشی و اکتشافی است که دارای فلسفه پژوهشی قیاسی استقرایی می‌¬باشد. جامعه آماری پژوهش حاضر خبرگان، متشکل از مدیران شرکت‌ها و مدیران بخش تحقیق و توسعه در شهرک‌های صنعتی استان لرستان به همراه اساتید دانشگاه می‌باشند که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و براساس اصل اشباع نظری به‌عنوان اعضای نمونه انتخاب شدند. ابزار گرد‌آوری داده در بخش کیفی مصاحبه و در بخش کمی پرسشنامه است که روایی و پایایی ابزار‌ها به ترتیب با استفاده از روایی محتوایی و پایایی درون¬کدگذار میان¬کدگذار برای مصاحبه و روایی محتوایی و پایایی بازآزمون برای پرسشنامه¬ مورد تحلیل قرار گرفته است. در این پژوهش برای تحلیل داده¬ها در بخش کیفی از روش تحلیل محتوا و کدگذاری و در بخش کمی از روش نقشه شناختی فازی FCM بهره¬گرفته شده است. یافته ها : نتایج پژوهش مشتمل بر شناسایی عوامل موثر و پیامدهای شوک نوآوری می‌باشد. نتیجه گیری : نتایج این پژوهش حاکی از آن است که شوک شبکه تکنولوژیک نوظهور و مختل کردن شبکه سنتی، توانایی جذب دانش خارجی خلق شده از طریق جهت‌گیری‌های کار‌آفرینانه و بروز نوآوری‌های تغییرات بر‌هم‌زننده در صنعت از جمله مهم‌¬ترین عوامل ایجاد کننده شوک نوآوری هستند. همچنین تقویت و احیای برند وعدم حرکت به سمت رکود، تبدیل شرکت‌های سنتی به شرکت‌های کوانتومی و آفرینش برندهای پویا و تطبیق‌پذیر با تغییرات دگرگون‌ساز از جمله مهم¬ترین پیامدهای مثبت شوک نوآوری هستند.