فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

اوضاع سیاسی اجتماعی- عصر قاجار نشان می‌دهد که زنان در سراسر کشور دوشادوش مردان در فعالیت‌های اجتماعی و سیاسی حضور داشته‌اند و گاهی در برخی امور پیش‌قدم بوده و عاملی محرّک شناخته می‌شدند، به دلیل حضور در جامعه‌ای مردسالار کمتر دیده شده و یا دیده نشده‌اند؛ لذا هدف از پژوهش حاضر که به شیوة توصیفی- تحلیلی صورت گرفته است واکاوی نقش زنان در تحولات سیاسی- اجتماعی عصر قاجار است. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که زنان به عنوان یکی از قطب‌های اصلی حکومت قاجار در بسسیاری از تحولات سیاسی- اجتماعی صورت گرفته در دورة قاجار تأثیرگذار بوده‌اند که از جملة آن‌ها می‌توان به بلوای نان، تحریم تنباکو، مقابله با دخترفروشی در دوره آصف الدوله، ترویج بابیت، تأسیس آموزشگاه و تشکیل انجمن‌های ویژة زنان، اعتراض زنان مشهدی به مسئلة اعتیاد و نهضت مشروطه اشاره کرد. در میان موارد ذکر شده زنان در ماجرای بلوای نان و تحریم تنباکو نقش بسیار پررنگ‌تری داشتند. انقلاب مشروطه نیز یکی دیگر از مهم‌ترین تحولات اواخر قاجاریه است که زنان بسیاری را از اندرونی‌ها بیرون کشید و در رشد مشارکت سیاسی و اجتماعی زنان تأثیر بسزائی داشتند.