اسلام پذیری در قومس و دامغان

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ، واحدشاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

2 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، گروه تاریخ، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران

3 استادیارتاریخ دانشگاه آزادشاهرود

doi
چکیده

با شروع عصر فتوحات اسلامی، فصل جدیدی در جغرافیای تاریخی مناطقی از ایران گشوده شد. فتوحات از سال 16 هـ..ق آغاز و در مسیر نفوذ به شرق، در حدود22 هـ..ق به نقاط سوق الجیشی: ری، قومس وخراسان رسید. پیامد برجسته این رخداد ، اتصال جغرافیایی نواحی مرکزی با مرکز جهان اسلام و تسریع فرگشت اسلام پذیری اجتماعی و جذب فرهنگی با هویتی نوین ولی سنت محور بود. این تحقیق با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی بر آن است تا به این پرسش پاسخ دهد که :« فرایند فتح و گروش به اسلام در دامغان، تابع چه شرائط و نتایجی بوده است؟» نتیجه مطالعه، نشانگر این فرضیه است که ولایت قومس و تختگاه آن دامغان، به دلیل برخورداری از جنبه سوق الجیشی، پیشینه تمدنی و تکثر جمعیتی، شاهد حضور حداکثری اقشار جامعه در گذار از نظم قدیم به جذب در جامعه متکثر اسلامی بود و فرگرد اسلام پذیری ، دستاوردهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مهمی در قومس و دامغان در پی داشته است. چنین نتایجی، بر استمرار جایگاه معتبر دامغان و نقش آفرینی آن در تحولات تاریخ ایران اسلامی بی تاثیر نبوده است.