جایگاه و تأثیر طب عامیانه بر نظام درمانی شمال خراسان در دوره قاجار و پهلوی اول
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه تاریخ، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران. Mohammadzadehakram939@gmail.com
2 گروه تاریخ، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران.(نویسنده مسئول) Omid_sepehri@yahoo.com
3 استادیار گروه تاریخ، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران. mobayen@bojnordiau.ac.ir
doi
چکیده
پزشکی مردمانه (طب عامیانه)، اختلاطی از باورهای خرافی، تقدیرگرایی و کم توجهی مردم نسبت به امور بهداشتی بود . به نظر میرسد بخش مهمی از این باورها در نتیجهی نا آگاهی از روابط علّی و معلولی پدیدههای ماوراءالطبیعه در مورد علت بیماریها بوده است . در جامعهی ایران دوره قاجار و در تداوم آن دوره پهلوی اول ، گرایش به باورهای خرافی و انواع اشیاء اعتقادی مانند طلسم و تعاویذ و انتساب بیماری به امور ماور الطبیعه بسیار گسترده و عمومی بوده است. وجود بیماریهای فراوان، عدم آگاهی، نبود بهداشت و پزشکان چیرهدست، زمینههای رشد این باورها را افزون کرده بود . در شهرها و روستاهای شمال خراسان نیز استفاده از خرافه ، دعاها و طلسمات رونق بسیاری داشت. این پژوهش، در صدد است با استفاده از روش تحقیق تاریخی که مبتنی بر توصیف و تحلیل است و با طرح این پرسش که طب(باورهای) عامیانه چه تاثیری بر شناخت و درمان بیماری ها داشته ؟ و نیز با استفاده از داده های منابع و به ویژه استفاده از اسناد و نشریات و مصاحبه، به موضوع بهرهگیری مردم در در اواخر دوره قاجار و اوایل حکومت پهلوی ، از خرافات و باورهای عامیانه در جهت درمان بیماریها و امور پزشکی بپردازد. بررسی ها نشان می دهدکه؛ بروز مخاطرات طبیعی و شورش های محلی و ناامنی و قحطی مردمان منطقه شمال خراسان، در گرایش مردم به طب عامیانه و تداوم آن تاثیر گذار بوده اند .