شاخص های کلاس درس خلاق در دوره ابتدایی و میزان توجه دانشجومعلمان کارورز به آنها

نویسندگان

1 استادیار، گروه نوآوری آموزشی و درسی، موسسه پژوهش و برنامه ریزی آموزش عالی، تهران، ایران.

2 گروه علوم تربیتی

3 گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
https://doi.org/10.71923/ichs.2025.1184768
چکیده

هدف : پژوهش حاضر با هدف شناسایی شاخص ­های کلاس درس خلاق در دوره ابتدایی و  میزان توجه به هر یک از شاخص ­ها از نظر دانشجومعلمان کارورز انجام شده است. روش : این پژوهش کاربردی در پارادایم عمل­گرایی، با رویکرد آمیخته از نوع روش اکتشافی متوالی صورت گرفته است. در بخش کیفی از روش پدیدارشناسی و در بخش کمی از روش توصیفی - پیمایشی بهره گرفته شده است. مشارکت­ کنندگان بالقوه بخش کیفی، خبرگان و اعضای هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان و جامعه آماری بخش کمی، دانشجویان دانشگاه فرهنگیان در سال تحصیلی 1403- 1402 بودند. در بخش کیفی با استفاده از رویکرد نمونه­ گیری هدفمند از نوع معیار با 22 مشارکت­ کننده، مصاحبه نیمه­ ساختاریافته انجام شد و در بخش کمی با استفاده از روش نمونه­ گیری تصادفی طبقه­ ای نسبی 221 نفر انتخاب و پرسش‌نامه مستخرج از مصاحبه‌ها در بین آنها توزیع گردید. روایی و پایایی بخش کیفی و کمی پژوهش مورد تأیید قرار گرفت. تحلیل داده­ ها در بخش کیفی از طریق تحلیل مضمون و در بخش کمی از طریق آمار توصیفی و استنباطی انجام شد. یافته­ ها : یافته­ های بخش کیفی نشان داد مهم‌ترین شاخص ­های کلاس درس خلاق دوره ابتدایی شامل انگیزه، تفکر انتقادی، برنامه درسی، توسعه انتزاعی، معلم خلاق، ابتکار، دانش‌آموز خلاق، انعطاف­ پذیری، کنجکاوی و گسترش می­ باشد. نتایج بخش کمی پژوهش نشان داد میزان توجه دانشجومعلمان کارورز به شاخص­ های کلاس درس خلاق در سطح مطلوبی قرار ندارد. نتیجه­ گیری : خلاقیت به‌عنوان یک شایستگی حیاتی باید در تدریس اولویت­ بندی شود تا این مهارت در دانش‌آموزان توسعه یابد.